Darslar 53–54 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
53
Ilovada radiotugmalar guruhidan foydalanish
Darslik: 116–120-betlar
MaqsadRadioGroup (radio tugmalar guruhi) obyektini ishlatadi: Items, ItemIndex va Columns xossalarini o‘rnatadi va bir variantni tanlashga asoslangan so‘rovnoma tuzadi.
Yangi so‘zlar
RadioGroup · RadioGroup: a group of options of which only one can be chosenItems · Items: the list of option texts of a RadioGroup; Items[i] is the text of option iItemIndex · ItemIndex: the number of the chosen option, counted from 0, or –1 if noneColumns · Columns: the number of columns in which the options are arranged
Tushuntirish
Ba’zan bir necha variantdan faqat bittasini tanlash kerak: test savolida bitta to‘g‘ri javob, matn tekislashda bitta usul. Buning uchun RadioGroup (Standard yorlig‘i) ishlatiladi: bittasini tanlash qolganlarini avtomatik bekor qiladi. Variantlar Items xossasida, har biri yangi satrda yoziladi (Object Inspector da Items ni ikki marta bosing). ItemIndex tanlangan variant raqamini saqlaydi; sanash 0 dan boshlanadi, shuning uchun ro‘yxatdagi ikkinchi variantning ItemIndex i 1 ga teng, hech narsa tanlanmagan bo‘lsa –1. Columns variantlar necha ustunda joylashishini belgilaydi: har ustunda ko‘pi bilan (variantlar soni + ustunlar soni – 1) div ustunlar soni ta tugma bo‘ladi, shuning uchun oxirgi ustun bo‘sh qolishi mumkin. Tanlov bor-yo‘qligini tekshirish uchun kodda if RadioGroup1.ItemIndex >= 0 then … ishlatiladi.
Namunalar
Items: Futbol (0), Shaxmat (1), Suzish (2), Voleybol (3). Foydalanuvchi Suzish ni tanlasa, ItemIndex = 2 va RadioGroup1.Items[2] = 'Suzish'. Hech narsa tanlanmagan bo‘lsa ItemIndex = –1; Items[–1] degan element yo‘q, shuning uchun avval shart tekshiriladi.
Tanlovni ko‘rsatish: procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject); ⏎ begin ⏎ if RadioGroup1.ItemIndex >= 0 then ⏎ Label1.Caption := 'Tanlandi: ' + RadioGroup1.Items[RadioGroup1.ItemIndex] ⏎ else ⏎ Label1.Caption := 'Hech narsa tanlanmagan'; ⏎ end; Shaxmat tanlansa: Tanlandi: Shaxmat. Ustunlar: 4 ta variant 3 ustunda – har ustunda (4+3–1) div 3 = 2 ta tugma, uchinchi ustun bo‘sh.
Sinfda faoliyat
«Bir ovoz»: sinf RadioGroup li so‘rovnoma ilovasini yaratadi; 10 ta «ovoz» kiritiladi va variantlar bo‘yicha natijalar yig‘indisi qo‘lda sanalgan qiymat bilan solishtiriladi.
Mashq
1
Ro‘yxatdagi uchinchi variantning ItemIndex i nechaga teng?
2
2
Hech narsa tanlanmagan bo‘lsa ItemIndex nechaga teng?
-1
3
10 ta variant 4 ustunda. Har ustunda ko‘pi bilan nechta tugma: (10+4–1) div 4?
3
4
Nima uchun RadioGroup so‘rovnomada bir kishi faqat bitta variantga ovoz bera oladi?
Bitta variant tanlansa, qolganlari avtomatik bekor bo‘ladi; ItemIndex faqat bitta raqamni saqlaydi.