☰ Mundarija · Informatika

Visible va Enabled

Darslar 45–46 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
45

Boshqarish obyektlarining faolligi va ko‘rinmasligi

Darslik: 98–101-betlar
MaqsadObyektlarning Visible va Enabled xossalarini ajratadi, mantiqiy qiymatlar True/False va not amalini qo‘llaydi hamda tugmalarni yashirish yoki o‘chirib qo‘yish orqali ilovani boshqaradi.
Yangi so‘zlar
Visible · Visible: whether the object is shown on the windowEnabled · Enabled: whether the object reacts to the userTrue / False · True / False: the two values of the logical typenot · not: the operation that reverses a logical value
Tushuntirish

Ko‘pchilik boshqarish obyektlarida Visible va Enabled xossalari bor; ikkalasi ham mantiqiy turdagi bo‘lib, faqat True (rost) yoki False (yolg‘on) qiymat oladi. Visible = False bo‘lsa, obyekt oynada ko‘rinmaydi, lekin mavjud bo‘lib qoladi va kod unga murojaat qila oladi. Enabled = False bo‘lsa, obyekt ko‘rinadi, ammo xira tortadi va foydalanuvchi uning bilan ishlay olmaydi. Shu ikki xossa orqali ilova foydalanuvchini yo‘naltiradi: hozir kerak bo‘lmagan tugmani o‘chirib qo‘yadi yoki joyni tejash uchun yashiradi. not amali mantiqiy qiymatni teskarisiga o‘zgartiradi, shuning uchun Label1.Visible := not Label1.Visible; buyrug‘i har bosilganda yozuvni ko‘rsatadi va yashiradi. Obyekt bosilishga javob berishi uchun u ham ko‘rinadigan, ham faol bo‘lishi kerak.

Namunalar
Oyna eni 400, Button2.Visible = False. Button1 bosilganda: ⏎ procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject); ⏎ begin ⏎  Form1.Width := Form1.Width + 20; ⏎  if Form1.Width >= 500 then ⏎  begin ⏎    Button1.Enabled := False; ⏎    Button2.Visible := True; ⏎  end; ⏎ end; Beshinchi bosishda eni 400+5·20 = 500 bo‘ladi: Button1 xira tortadi, Button2 paydo bo‘ladi.
Label1.Visible := not Label1.Visible; Boshida Label ko‘rinadi (True). 1-bosishda yashirinadi, 2-bosishda ko‘rinadi; toq sonli bosishlardan keyin yashirin, juft sonlidan keyin ko‘rinadi. 7 marta bosilgandan keyin Label yashirin.
Sinfda faoliyat

«Yashirin tugma»: juftlik ikki tugmali ilovada birinchi tugma ikkinchisini yashiradi/ko‘rsatadi; boshqa juftlik 9 marta bosilgandan keyin holatni oldindan aytib beradi.

Mashq
1
Obyekt xira tortishi uchun qaysi xossa False bo‘ladi?
2
Label ko‘rinadi. not bilan almashtirish 5 marta bajarilsa, holat?
3
Oyna 400 dan boshlab har bosishda +20; Button1 eni 500 ga yetganda o‘chadi. Necha bosishdan keyin?
4
Nima uchun yashirilgan obyektga kod orqali murojaat qilish mumkin?