Geotizimlar va ularning pog‘onasimonligi
Javoblar ota-onalar va o‘qituvchilar uchun.
1
Geotizimlar pog‘onalarini (geografik qobiqdan fatsiyagacha) chizma shaklida daftaringizga chizing.
Geografik qobiq – quruqlik – materik – o‘lka – zona – provinsiya – okrug – rayon – landshaft – joy – urochishe – fatsiya.
2
O‘zingiz yashaydigan joydan fatsiya, urochishe va landshaftga bittadan misol keltiring.
Masalan: ariq yoqasidagi maysazor (fatsiya), kanal vodiysi (urochishe), butun vohaning sug‘oriladigan tekisligi (landshaft). Joyga qarab farq qiladi.
3
Nima uchun landshaft «ochiq geotizim»? 3 gap yozing.
Chunki u qo‘shni landshaftlar bilan suv, havo massalari, jinslar va energiya almashadi; shu sababli uning chegarasi to‘siq emas.
4
Daryo vodiysidagi 4 ta geotizim darajasini kichikdan kattaga tartiblang va har biriga nom bering.
Fatsiya (qayirdagi bir tekis maydon), urochishe (qayir), joy (quyi terrasalar), landshaft (vodiy).
5
Bir geotizimda inson ta’siri to‘xtatilganda uning tiklanishi uchun nima kerakligini 3–4 gap bilan yozing.
Tog‘ jinsi va relyef o‘zgarmagan bo‘lishi, urug‘ va hayvonlar manbalari yaqinda bo‘lishi, yetarli vaqt va namlik zarur; o‘simlik avval tiklanadi, keyin mikroiqlim va tuproq.