ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geografiya (Amaliy geografiya)

Karib havzasi orol mamlakatlari

Darslar 25 · 1 ta dars · Sh. M. Sharipov, V. N. Fedorko, N. I. Safarova, V. A. Rafiqov. Geografiya (Amaliy geografiya), 10-sinf, 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017
25

Karib havzasi orol mamlakatlari

Darslik: 107–110-betlar
MaqsadVest-Indiyaning tarkibi, tabiati, aholisi va xo‘jalik ixtisoslashuvini tavsiflash va uning siyosiy xaritasini bilish.
Yangi so‘zlar
Vest-Indiya · West IndiesKatta Antil orollari · Greater AntillesKichik Antil orollari · Lesser Antilles«mitti» davlatlar · microstates
Tushuntirish

Vest-Indiya – Karib dengizi va Meksika qo‘ltig‘ining Atlantika okeani bilan tutashgan joyidagi orollar. Xristofor Kolumb 1492-yilgi ekspeditsiyada bu orollarga yetib borgan va «G‘arbiy Hindiston» deb atagan, chunki Hindistonga yetib keldim, deb o‘ylagan; nom shu tariqa saqlanib qolgan. Uchta arxipelag bor: Katta Antil (Kuba, Gaiti bilan Dominikana Respublikasi joylashgan Ispanyola oroli, Yamayka, Puerto-Riko), Kichik Antil va Bagama orollari. Subregionda 13 ta mustaqil davlat bor, qolganlari boshqa davlatlarga qaramlikdagi hududlar (masalan, Puerto-Riko – AQSH hududi). Orollar Karib va Shimoliy Amerika plitalari chegarasida, shuning uchun zilzila va vulqonlar tez-tez bo‘ladi; iqlim tropik, passat shamollari uni yumshatadi, lekin dovullar xavfli. Kuba, Gaiti va Dominikana Respublikasi aholisi eng ko‘p. Xo‘jalikda turizm, shakarqamish, nikel, boksit, neftni qayta ishlash va bank xizmatlari muhim. Davlatlar orasida farq katta: Bagama orollari va Barbados nisbatan boy, Gaiti esa mintaqaning eng qashshoq davlati.

Bagam orollariKichik Antil orollariKatta Antil orollariGavanaKingstonPort-o-PrensSanto-DomingoSan-Xuan
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Karib havzasida taxminan iyundan noyabrgacha dovullar mavsumi bo‘ladi, ob-havo xizmati ularning yo‘lini kuzatadi, orollar esa oldindan tayyorgarlik ko‘radi. Dengiz yaqinidagi mehmonxonalar va kemalar shu ma’lumotga qarab ishlaydi.

Kim ishlatadi

Meteorolog dovullar yo‘lini kuzatadi, orol turoperatori mehmonlarni xabardor qiladi, kema agenti yuk yo‘nalishini o‘zgartiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Kichik orol mehmonxonasi egasi bo‘lsangiz, mehmonlarga aytadigan uchta tabiiy yoki ob-havo faktini yozing.

Namunalar
05010015011176119KubaIspanyolaYamaykaPuerto-RikoMaydon, ming km²
Orollar yuzasi: Kuba taxminan 111, Ispanyola 76, Yamayka 11, Puerto-Riko 9 ming km². Jami 111 + 76 + 11 + 9 = 207 ming km². Bu to‘rt orol Vest-Indiya maydonining katta qismi.
−7−6−5−4−3−2−101234567Gavana −5Toshkent +5
Vaqt farqi: Toshkent UTC+5, Gavana qishda UTC−5. Farq 5 − (−5) = 10 soat. Toshkentda 22:00 bo‘lsa, Gavanada 22 − 10 = 12:00.
Sinfda faoliyat

«Orol-davlat kartochkasi»: har bir guruh bitta davlatni tanlaydi (Kuba, Gaiti, Yamayka, Bagama orollari), poytaxti, tili va asosiy ixtisoslashuvini kartochkaga yozadi.

Mashq
1
Vest-Indiyaning uchta arxipelagini ayting.
2
Kuba, Gaiti va Dominikana Respublikasi poytaxtlari qaysilar?
3
Toshkentda 20:00 bo‘lsa, Gavanada (qishda UTC−5) soat necha? (Faqat son.)
4
Nima uchun Vest-Indiya orollarida vulqon va zilzilalar ko‘p?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliHar kuni ikki baravar oshadigan ish haqiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →