☰ Mundarija · Geografiya (Amaliy geografiya)

Takrorlash darsi

Darslar 34 · 1 ta dars · Sh. M. Sharipov, V. N. Fedorko, N. I. Safarova, V. A. Rafiqov. Geografiya (Amaliy geografiya), 10-sinf, 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017
34

Takrorlash darsi

Darslik: 150-bet
MaqsadKurs bo‘yicha asosiy tushunchalarni takrorlash, xarita va hisob-kitob ko‘nikmalarini mustahkamlash va o‘zini baholash.
Yangi so‘zlar
geotizim · geosystemkenglik zonalligi · latitudinal zonationurbanizatsiya · urbanisationgeoekologik muammo · geoecological problem
Tushuntirish

Takrorlash darsida butun yil mavzulari ketma-ket ko‘rib chiqiladi. Birinchi bo‘limlar geografiya fanlari tizimi, Yer tuzilishi, geografik qobiq va uning qonuniyatlari (kenglik zonalligi, balandlik mintaqalanishi), geotizimlar (fatsiya, urochishe, joy) haqida. Keyingi mavzular jamiyat va tabiat o‘zaro ta’siri, geografik baholash, prognoz, monitoring va ekspertiza. Siyosiy-iqtisodiy qismda aholi, urbanizatsiya, migratsiya, geosiyosat, integratsiya tashkilotlari, global muammolar va mintaqalar (Yevropa, Lotin Amerikasi, Afrika, Okeaniya, Osiyo) o‘rganildi. Yakunda O‘zbekiston: geosiyosiy o‘rni, iqtisodiyoti va geoekologik muammolari. Takrorlashning samarali usuli – har bir mavzu bo‘yicha o‘zingiz savol va test tuzib yechish, xaritani yozuvsiz to‘ldirish, vaqt farqi va masshtab masalalarini qayta hisoblash.

Namunalar
Vaqt farqi: Toshkent UTC+5, Parij qishda UTC+1. Farq 5 − 1 = 4 soat. Toshkentda 20:00 bo‘lsa, Parijda 20 − 4 = 16:00.
Masshtab: 1 : 2 000 000 xaritada 7 sm = 7 × 2 000 000 = 14 000 000 sm = 140 km. Aksincha, 100 km haqiqiy masofa xaritada 100 × 100 000 : 2 000 000 = 5 sm.
Sinfda faoliyat

«Savol zanjiri»: sinf ikki jamoaga bo‘linadi; har bir jamoa o‘tgan mavzulardan navbatma-navbat savol beradi, raqib jamoa javob beradi. Savol va javoblar daftarga yoziladi, xaritada ko‘rsatiladigan savollar ham bo‘ladi.

Mashq
1
Kenglik zonalligi nima sabab bilan yuzaga keladi?
2
Toshkentda 9:00 bo‘lsa, Tokioda (UTC+9) soat necha? (Faqat son.)
3
Xaritada 5 sm masofa 1 : 10 000 000 masshtabda necha km? (Faqat son.)
4
Nima uchun O‘zbekistonning makro darajadagi iqtisodiy-geografik o‘rni noqulay baholanadi?