Jahondagi zamonaviy geosiyosiy vaziyat. Davlatlarning integratsion uyushmalari
XX asr oxirida ikki qutbli dunyo tugagach, bir necha geosiyosiy markaz va kuchli mintaqaviy hamkorlik tuzilmalari shakllandi. Iqtisodiy integratsiya – davlatlar o‘rtasidagi kelishuvlar asosida uzoq muddatli, barqaror iqtisodiy aloqalarning rivojlanishi. Yevropa Ittifoqi (YI) 1951-yildagi Ko‘mir va po‘lat jamiyatidan, 1957-yildagi Rim shartnomalaridan o‘sib chiqdi; 1993-yildan Yevropa Ittifoqi deb ataladi, yagona bozori bor, ko‘p a’zolarda yagona valyuta (yevro) joriy etilgan; Buyuk Britaniya 2020-yilda chiqdi, hozir ittifoqda 27 davlat bor. MDH 1991-yil dekabrda tashkil topgan, O‘zbekiston uning a’zosi. Shanxay hamkorlik tashkiloti 1996-yilda «Shanxay beshligi» sifatida boshlangan, 2001-yilda O‘zbekiston ishtirokida hozirgi nomini olgan; xavfsizlik va iqtisodiy hamkorlikka qaratilgan, uning a’zolari qatoriga Xitoy, Rossiya, Hindiston, Pokiston, Eron, Belarus hamda Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va O‘zbekiston kiradi. Boshqa uyushmalar: ASEAN (Janubi-Sharqiy Osiyo), Afrika Ittifoqi, Merkosur (Janubiy Amerika). O‘zbekiston, shuningdek, Yevrosiyo iqtisodiy ittifoqida kuzatuvchi hamda Turkiy davlatlar tashkilotining a’zosi; Jahon savdo tashkilotiga kirish jarayonida.
Uyingizdagi narsalarning yorlig‘ida ishlab chiqarilgan mamlakat yoziladi: bu bizga qaysi davlatlar bilan savdo aloqasi borligini ko‘rsatadi. Davlatlar savdoni osonlashtirish uchun birlashmalar tuzadi va bojlarni kamaytiradi.
Bojxona brokeri hujjatlarni rasmiylashtiradi, eksportchi yangi bozorlarni qidiradi, savdo tahlilchisi mamlakatlar o‘rtasidagi savdo oqimlarini o‘rganadi.
Atrofingizdagi beshta buyumdagi «ishlab chiqarilgan joy» yozuvini topib, mamlakatlarni xaritada belgilang.
«Uyushmalar xaritasi»: dunyo konturli xaritasida 5 ta integratsion uyushma a’zolari turli rangda bo‘yaladi; O‘zbekiston ishtirok etayotgan uyushmalar belgilanadi.