Balandlik mintaqalanishi qonuniyati
Javoblar ota-onalar va o‘qituvchilar uchun.
1
O‘zbekiston tog‘lari mintaqalari jadvalini tuzing: mintaqa nomi, taxminiy balandlik, tipik o‘simlik, xo‘jalik faoliyati.
Cho‘l (taxminan 500 m gacha, qumloq o‘tlar; chorvachilik/sug‘orma dehqonchilik), adir (taxminan 500–1200 m, efemerlar; lalmikor dehqonchilik, bahorgi yaylov), tog‘ (taxminan 1200–2800 m, archa, yong‘oq, o‘tlar; bog‘dorchilik, turizm), yaylov (2800 m dan, alp o‘tlari; yozgi yaylov).
2
Tog‘ etagida harorat 26 °C. 2000 m balandroqda (har 1000 m da 6 °C pasayadi) harorat necha °C? (Faqat son.)
14
3
Nima uchun bir xil balandlikdagi janubiy va shimoliy yonbag‘irlarda o‘simlik turlicha? 3–4 gap yozing.
Janubiy yonbag‘ir ko‘proq quyosh issiqligi oladi, tuproq tez quriydi; shimoliy yonbag‘irda esa salqin va nam, shuning uchun o‘rmon va butazor ko‘proq o‘sadi.
4
Tog‘ ekskursiyasida (kattalar bilan) balandlik oshgani sari kuzatilishi mumkin bo‘lgan 3 ta o‘zgarishni oldindan bashorat qiling.
Havo salqinlashadi; o‘simlik turi va bo‘yi o‘zgaradi (daraxtlardan o‘tloqlarga); shamol kuchayadi, yuqorida qor yoki muz uchraydi.