Geografik qobiq va uning umumiy qonuniyatlari
Javoblar ota-onalar va o‘qituvchilar uchun.
1
Daftaringizda geografik qobiq tuzilishi chizmasini chizing: geokomponentlar, geosferalar, geotizimlar.
Geokomponentlar: jins, suv, havo, tuproq, o‘simlik, hayvon; geosferalar: litosfera, gidrosfera, atmosfera, biosfera; geotizimlar – gorizontal birliklar (masalan, landshaft).
2
Bir kun davomida yashash joyingizda kuzatiladigan sutkalik ritmik hodisalarni yozing (kamida 4 ta).
Harorat o‘zgarishi, shamol kuchayishi/susayishi, o‘simliklarning kunduzgi fotosintezi, qushlar faolligi, shudring.
3
Quyosh sikli 11 yil. 99 yilda necha to‘liq sikl bo‘ladi? (Faqat son.)
9
4
Zanjirli oqibat tuzing: daryo suvining kamayishi → ... (kamida 4 bo‘g‘in).
Daryo suvi kamayadi → sug‘orish suvi yetishmaydi → hosildorlik pasayadi → aholi daromadi va migratsiya o‘zgaradi; qirg‘oq o‘simliklari va baliqlar kamayadi.
5
Geografik qobiq «komponentlar yig‘indisi emas, sifat jihatidan yangi tizim» degan fikrni o‘z misolingiz bilan izohlang.
Masalan, tuproq tog‘ jinsi, suv, havo va tirik organizmlar ta’sirida hosil bo‘ladi; ularning birortasi yolg‘iz tuproq bo‘lmaydi, tuproq unumdorlik kabi yangi xususiyatga ega.