ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geografiya (Amaliy geografiya)

Afrika subregionlari va Okeaniya davlatlari

Darslar 26–27 · 2 ta dars · Sh. M. Sharipov, V. N. Fedorko, N. I. Safarova, V. A. Rafiqov. Geografiya (Amaliy geografiya), 10-sinf, 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017
27

Okeaniya davlatlari

Darslik: 115–117-betlar
MaqsadOkeaniyaning tarkibi, orollar turlari, resurslari va xo‘jaligini tavsiflash.
Yangi so‘zlar
Melaneziya · MelanesiaPolineziya · PolynesiaMikroneziya · Micronesiakopra · copra
Tushuntirish

Okeaniya Tinch okeanining janubi-g‘arbiy va markaziy qismidagi orollar guruhi bo‘lib, quruqlik maydoni taxminan 1,3 mln km² (Avstraliya materigi alohida ko‘riladi). Uchta qismga bo‘linadi: Melaneziya, Polineziya va Mikroneziya. Orollar uch xil bo‘ladi: kontinental (Yangi Zelandiya, Yangi Gvineya), vulqon va marjon (atollar). Atollar past va tuprog‘i kambag‘al, shuning uchun u yerda chuchuk suv va ekin maydoni kam. Davlatlarning ko‘pchiligi kichik va aholisi oz; mustaqil davlatlar taxminan 13 ta. Papua-Yangi Gvineyada mis va oltin, Yangi Kaledoniyada nikel, Naurudagi fosfat tarixan muhim bo‘lgan. Xo‘jalikning asosi qishloq xo‘jaligi: kokos palmasi (kopra), banan, ananas, shakarqamish; baliqchilik va turizm (Fidji kabi) o‘sib bormoqda. Yangi Zelandiya rivojlanish darajasi bo‘yicha oldinda, chorvachilik (sut, qo‘y), oziq-ovqat sanoati va turizm kuchli. Muammolar: orollar o‘rtasida aloqaning qiyinligi, resurslarning kamligi, ishsizlik va dengiz sathining ko‘tarilishi xavfi.

MelaneziyaPolineziyaMikroneziyaQismlarimaterikvulkanikmarjon (atoll)Orol turlariOkeaniya
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ko‘p tun baliqlari Tinch okeanida ovlanadi, shuning uchun do‘kondagi konservalangan baliq uzoq okean orollari yaqinidan kelgan bo‘lishi mumkin. Kichik orol davlatlari uchun baliq ovlash huquqi daromad manbayi, okean esa ularning asosiy resursi.

Kim ishlatadi

Baliqchilik kuzatuvchisi ovni hisobga oladi, orol turoperatori sayyohlarni qabul qiladi, kema agenti yuklarni tashkil qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Dengizdan keladigan bitta oziqni tanlab, uning suvdan sizga yaqin do‘kongacha yo‘lini yozing: ovlash, saqlash, tashish.

Namunalar
34567891011121314Toshkent +5Vellington +12
Vaqt farqi: Toshkent UTC+5, Vellington qishda (iyun–avgust) UTC+12. Farq 12 − 5 = 7 soat. Toshkentda 10:00 bo‘lsa, Vellingtonda 10 + 7 = 17:00.
Atoll: halqasimon marjon orol, o‘rtasida laguna bo‘ladi. U marjon poliplari skeletlaridan hosil bo‘lgan; shuning uchun bunday orollar dengiz sathidan atigi bir necha metr balandda va to‘lqin ko‘tarilishiga juda sezgir.
Sinfda faoliyat

«Orol turlari»: talabalar kontinental, vulqon va marjon orollariga uchtadan xususiyat yozib, jadval tuzadi va har biriga bitta misol qo‘shadi.

Mashq
1
Okeaniyaning uchta qismini ayting.
2
Toshkentda 15:00 bo‘lsa, Vellingtonda (qishda UTC+12) soat necha? (Faqat son, 24 soatlik hisobda.)
3
Atollarda nega chuchuk suv va ekin maydoni kam?
4
Nima uchun Okeaniya iqtisodiyoti rivojlanishida qiyinchilik bor?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuli10 % chegirma — rostmi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →