Geografiya fanlari tizimi va geografiya tarixi
Javoblar ota-onalar va o‘qituvchilar uchun.
1
Geografiya fanlari tizimining chizmasini daftaringizga chizing: kamida 5 ta tabiiy va 5 ta ijtimoiy-iqtisodiy fanni kiriting.
Misol: tabiiy – geomorfologiya, iqlimshunoslik, gidrologiya, tuproqlar geografiyasi, biogeografiya; ijtimoiy-iqtisodiy – aholi geografiyasi, siyosiy geografiya, sanoat, qishloq xo‘jaligi va transport geografiyasi.
2
Bitta geografik muammo tanlang (masalan, mahalladagi suv tanqisligi) va uni o‘rganishda qaysi usullar va fanlar kerak bo‘lishini yozing.
Mumkin: statistik usul (suv iste’moli), kartografik usul (tarmoq xaritasi), gidrologiya va iqlimshunoslik (suv manbalari), aholi geografiyasi.
3
Geografiya tarixining olti bosqichini tartib bilan yozing va har biriga bittadan olim yoki voqeani qo‘shing.
Antik davr (Eratosfen), o‘rta asrlar (Beruniy), Buyuk geografik kashfiyotlar (Kolumb), ilmiy geografik ishlar (J. Kuk), XIX–XX asr boshlari (Gumboldt), hozirgi zamon (GAT, kosmik usullar).
4
Vasko da Gama 1498-yilda, Kolumb 1492-yilda safar qilgan. Ular o‘rtasida necha yil bor? (Faqat son.)
6
5
Nima uchun Beruniy va al-Xorazmiy kabi olimlarning ishlari bugun ham geografiya uchun qimmatli? 3–4 gap yozing.
Ular aniq o‘lchash, xarita tuzish va tabiatni kuzatishga asoslangan; ular qo‘llagan usullar geodeziya va kartografiyaning asosi bo‘lib, tarixiy ma’lumotlar sifatida ham foydalidir.