ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Alfons Dode va yakuniy xulosa

Darslar 40–42 · 3 ta dars · B. To‘xliyev, B. Karimov, K. Usmonova. Adabiyot: o‘rta ta’lim muassasalarining 10-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik-majmua, 1–2-qismlar. 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017
40

Alfons Dode va «So‘nggi saboq» hikoyasi

Darslik: 2-qism, 171–176-betlar
MaqsadAlfons Dodening hayoti va «So‘nggi saboq» hikoyasining mazmunini bilish.
Yangi so‘zlar
ona tili · mother tonguemuallim · teacherishg‘ol · occupationxayrlashuv · farewell
Tushuntirish

Darslikka ko‘ra, Alfons Dode (1840–1897) 1840-yil 13-mayda Fransiyaning Nim shahrida tug‘ilgan; yoshligida maktabda muallim bo‘lgan; o‘n yetti yoshida akasi Ernest bilan Parijga ko‘chib, jurnalistika bilan shug‘ullangan. «Tegirmonimdan xatlar» (1869) hikoyalar kitobida oddiy odamlar hayoti tabiat bilan uyg‘un, xalq hikoyatlariga o‘xshash uslubda tasvirlanadi; «Kichkintoy» (1868) – avtobiografik roman. U Flober, Zolya, Turgenev bilan yaqin bo‘lgan; 1867-yilda uylanib, uch farzand ko‘rgan; 1897-yil dekabrda Parijda vafot etgan (darslikda 17-dekabr, ko‘p manbalarda 16-dekabr). «So‘nggi saboq» hikoyasi kichik maktab o‘quvchisi Frans tilidan aytiladi. U bir ertalab darsga kech qolib, tanbehdan qo‘rqadi, yo‘lda meriya oldidagi e’lonni ko‘radi. Sinfda sukunat; muallim mosye Amel bayramona kiyingan, orqa o‘rindiqlarda qishloq qariyalari o‘tiribdi. Muallim Berlindan buyruq kelganini, Elzas va Lotaringiya maktablarida endi faqat nemis tili o‘qitilishini, bu fransuz tilidan oxirgi dars ekanini aytadi. Frans o‘z beparvoligidan pushaymon bo‘ladi. Muallim o‘zini ham, ota-onalarni ham ayblab, fransuz tilini dunyodagi eng go‘zal til deydi va uni asrash kerakligini aytadi. Dars oxirida cherkov soati urilganda u «Yashasin Fransiya!» deb yozadi va o‘quvchilarni ketishga ishora qiladi.

1840Nimda tug‘ildi1857Parijga ko‘chdi1869«Tegirmonimdan xatlar»1897vafot etdi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab tadbirini kichik bola o‘z so‘zi bilan aytib berganda kattalar payqamagan mayda narsalarni eshitadi: kimning qo‘li titradi, qaysi chiroq yonib turdi. Sodda ovoz hikoyaga samimiylik beradi.

Kim ishlatadi

Bolalar bilan suhbatlashadigan jurnalistlar, o‘qituvchilar va yozuvchilar bola nigohidan voqeani yangicha ko‘radi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir voqeani juda sodda so‘zlar bilan, go‘yo kichik bola aytayotgandek, uch gapda ayting.

Namunalar
Misol: muallim bayramona kiyinib kelgani – bu dars uning uchun muhim ekanini va qirq yillik xizmatiga hurmat belgisini bildiradi.
Misol: Frans oldin zerikarli deb bilgan kitoblari endi qadrdon do‘stlardek tuyuladi – yozuvchi buni asosiy burilish sifatida ko‘rsatadi.
Sinfda faoliyat

Sinf hikoyani 5 tasvir bilan yozadi: yo‘l, meriya e’loni, sinf, muallim nutqi, «Yashasin Fransiya!». Har tasvirga bitta jumla tavsif yoziladi.

Mashq
1
Alfons Dode qachon va qayerda tug‘ilgan?
2
Hikoya kimning tilidan aytiladi?
3
Muallim nima uchun bayramona kiyingan?
4
Muallimning «Yashasin Fransiya!» deb yozishi nimani anglatadi? Fikringizni yozing.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliXona burchagi aniq 90°mi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →