ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Zahiriddin Muhammad Bobur: hayoti va merosi

Darslar 15 · 1 ta dars · B. To‘xliyev, B. Karimov, K. Usmonova. Adabiyot: o‘rta ta’lim muassasalarining 10-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik-majmua, 1–2-qismlar. 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017
15

Zahiriddin Muhammad Bobur: hayoti va ijodi

Darslik: 1-qism, 110–113-betlar
MaqsadZahiriddin Muhammad Boburning hayot yo‘li, merosi va xalq xotirasidagi o‘rnini bilish.
Yangi so‘zlar
temuriy shahzoda · Timurid princesaltanat · empire, realmXatti Boburiy · Bobur’s own scriptvasiyat · last will, testament
Tushuntirish

Zahiriddin Muhammad Bobur 1483-yil 14-fevralda Andijonda tug‘ilgan temuriy shahzoda; u adib, tarixchi, olim, sarkarda va davlat arbobi bo‘lgan. Otasi Umarshayx mirzo kutilmaganda vafot etganda Bobur 12 yoshda edi va shu bilan uning mustaqil siyosiy faoliyati boshlandi. U bobosi Amir Temur poytaxti Samarqandni bir necha marta egalladi, lekin uni ushlab turolmadi. Uning asosiy maqsadi yirik markazlashgan davlat qurish edi; bu maqsad Movarounnahrda emas, Hindistonda amalga oshdi. Boburdan devonlari, «Boburnoma», Xoja Ubaydullohning «Risolayi volidiya»sining o‘zbekcha tarjimasi, axloqqa oid «Mubayyin» masnaviysi va u ixtiro qilgan «Xatti Boburiy» yozuvi qolgan. U 1530-yil 26-dekabrda 47 yoshida Agrada vafot etgan; 1539-yilda vasiyatiga ko‘ra xoki Kobulga keltirilib, «Bog‘i Bobur»ga qo‘yilgan. Mustaqillikdan keyin Andijonda Bobur nomidagi universitet, teatr, kutubxona, milliy bog‘ va «Bobur va jahon madaniyati» muzeyi bor; 1993-yil 23-dekabrda Xalqaro Bobur jamg‘armasi tashkil etilgan.

1483Andijonda tug‘ildi1530Agrada vafot etdi1539xoki Kobulga ko‘chirildi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Muvaffaqiyatsiz urinishdan keyin ko‘ngli cho‘kkan o‘quvchi qiyinchilikdan keyin yana turgan odamning hayot hikoyasini o‘qiydi. U yutqazish hayotning bir qismi ekanini ko‘radi va yangi reja tuzadi.

Kim ishlatadi

Biograflar, murabbiylar va muzey xodimlari insonning hayot yo‘li orqali qiyinchilikdan chiqish yo‘llarini ko‘rsatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun o‘zingiz yengib o‘tgan kichik bir qiyinchilikni (masalan, qiyin masalani) eslab, nima yordam berganini bir gapda ayting.

Namunalar
Misol: Bobur o‘zining baxtsizligini she’rda shunday ifodalaydi – o‘z yurtini tark etib Hindistonga yuz tutgani unga iztirob bo‘lgan. Bu uning vatan sog‘inchini ko‘rsatadi.
Misol: zamondoshlari Boburni shijoatli va muruvvatli deb ta’riflaydi («Tarixi Rashidiy»), Javoharla’l Neru esa uni san’at va adabiyotni sevgan, mard va tadbirkor kishi deydi.
Sinfda faoliyat

Bobur hayotini vaqt chizig‘iga joylang: 1483 – tug‘ilish, otasining vafoti (12 yoshda), 1530 – vafot, 1539 – Kobulga ko‘chirilishi; o‘rtasiga 3 ta voqea qo‘shing.

Mashq
1
Bobur qachon va qayerda tug‘ilgan?
2
Boburdan qanday asarlar qolgan? Uchtasini ayting.
3
Bobur qachon, qayerda vafot etgan va xoki qayerga ko‘chirilgan?
4
Nima uchun Boburning davlat qurish orzusi Hindistonda amalga oshdi, bu unga qanday ta’sir qilgan deb o‘ylaysiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOg‘ir kitoblar tepaga qo‘yilsinmi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →