ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Abdulla Oripov she’riyati

Darslar 32–33 · 2 ta dars · B. To‘xliyev, B. Karimov, K. Usmonova. Adabiyot: o‘rta ta’lim muassasalarining 10-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik-majmua, 1–2-qismlar. 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017
32

Abdulla Oripov: «Ko‘rgan-bilganlarim» va «Munojot»ni tinglab

Darslik: 2-qism, 103–106-betlar
MaqsadAbdulla Oripovning avtobiografik parchasi va «Munojot»ni tinglab» she’rini bilish.
Yangi so‘zlar
avtobiografiya · autobiographymunojot · munajat (a plaintive prayer-melody)murojaat · addressmarsiya · elegy
Tushuntirish

Darslikda Abdulla Oripovning (1941–2016) «Ko‘rgan-bilganlarim» parchasi berilgan. Unda shoir Qarshi yaqinidagi Qo‘ng‘irtov etaklarida, Neko‘z qishlog‘ida o‘tgan bolaligini eslaydi: bahor hidi, tog‘ g‘orlari, yulduzli janub kechalari. Akalari oliy o‘quv yurtlarida til va adabiyotni o‘qiganlari uchun uyda doston, Navoiy, Pushkin tarjimalari, G‘afur G‘ulom va Hamid Olimjon she’riyati kabi kitoblar ko‘p bo‘lgan; to‘ylarda baxshilar doston aytganlar. Katta akasining she’rlariga bolalar gazetasidan kelgan javob xatlarini yashirincha o‘qib, qofiya o‘rganish uchun kitob titkilagan. Birinchi she’ri «Qushcha» respublika bolalar gazetasida bosilgan, bu quvonch esidan chiqmagan. Shoir «Ayol» she’ri urushdan qaytmagan amakilarining bevalariga bag‘ishlanganini, «O‘zbekiston» qasidasi va «Ona tilimga» she’rining yozilish sabablarini, hamda uni o‘sha davrdagi ijtimoiy cheklovlar o‘ylantirganini aytadi. Dantening «Ilohiy komediya»sini tarjima qilishni eng katta maktab, deydi, va ona tilining boyligiga shunda imon keltirgan. «Munojot»ni tinglab» she’rida shoir g‘amli «Munojot» kuyini tinglab, rubobga murojaat qiladi: nega g‘amimni oshirasan? Kuydan Navoiy yoki Xayyomning yig‘isi eshitilgandek bo‘ladi; asrlar g‘ami shunday bo‘lsa, odamzod asl g‘amga qanday chidagan ekan, deb o‘ylaydi.

Neko‘zqishlog‘ikitoblar:doston,Navoiy,Pushkinto‘ylardabaxshilarOripovningbolaligi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchi sinfda «Men qayerdan chiqqanman» mavzusida qisqa chiqish tayyorlaydi. U bolaligida o‘sgan joyning tovushlari va hidlarini eslab, o‘z so‘zlari qanday joyga bog‘liq ekanini sezadi. Shu tariqa uning gaplari boshqalarga yaqinroq bo‘ladi.

Kim ishlatadi

Xotira yozuvchilari, intervyu oluvchilar, o‘lkashunoslar va muzey xodimlari odam o‘sgan muhitdan uning so‘zlari va qarashlarini tushunadi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘sgan joyingizning bitta tovushi va bitta hidini yozing; manzil yoki shaxsiy ma’lumot yozmang.

Namunalar
Misol: shoir «O‘zbekiston» qasidasi va «Ona tilimga» she’rini hayotiy turtki bilan bog‘laydi – demak, har she’r real sabab bilan yoziladi.
Misol: «Munojot»ni tinglab»da shoir kuyga, rubobga va chalg‘uvchiga murojaat qiladi – bu she’rni jonli suhbatga o‘xshatadi.
Sinfda faoliyat

Sinf «Munojot» kuyi yoki boshqa mumtoz kuyni birga tinglaydi, so‘ng har o‘quvchi kuy uyg‘otgan 2 ta tuyg‘uni yozadi.

Mashq
1
Oripov qayerda tug‘ilib o‘sgan?
2
Uning birinchi she’ri qayerda bosilgan?
3
«Munojot» so‘zi nima ma’noni bildiradi?
4
Nima uchun tarjima shoir uchun «eng katta maktab» bo‘lgan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuli10 % chegirma — rostmi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →