ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

«Ikki eshik orasi»

Darslar 36–37 · 2 ta dars · B. To‘xliyev, B. Karimov, K. Usmonova. Adabiyot: o‘rta ta’lim muassasalarining 10-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik-majmua, 1–2-qismlar. 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017
36

«Ikki eshik orasi» romanidan parcha

Darslik: 2-qism, 119–141-betlar
Maqsad«Ikki eshik orasi» romanidan olingan boblar – «Qora amma hikoyasi» va «Robiya hikoyasi»ning mazmunini bilish.
Yangi so‘zlar
birinchi shaxs · first personurushdan keyingi yillar · post-war yearskutish · waitinghasharchi · participant of a hashar (communal work)
Tushuntirish

«Qora amma hikoyasi» – bu bobda voqealar Qora amma tilidan, birinchi shaxsda aytiladi. Urushdan keyingi yillar. Qora ammaning yagona o‘g‘li Kimsan frontga ketgan, hali qaytmagan; amma uni yillar bo‘yi kutadi, hatto aza ham ochmagan. Asrab olgan qizi va Kimsanning qallig‘i Robiya ham uni kutadi, yoshi o‘ttizga yaqinlashib qolgan. Ukasi Shomurodning xotini oilani tashlab ketgan, bola Muzaffar yolg‘iz qolgan. Qora amma bolaga achinib, Robiyani Shomurodga unashtirishni o‘ylaydi. Bu fikr unga azob beradi: u o‘g‘lidan kechirim so‘raydi, ammo oxiri Robiyaga gapirishga jazm qiladi. Robiya hayratdan qotib qoladi – chunki Shomurodni u «ada» deb o‘sgan. «Robiya hikoyasi» – Robiya o‘z bolaligini eslaydi: kasal onasi vafot etgan, o‘qituvchi otasi qahatchilik yillarida uni Toshkentga, so‘ng No‘g‘ayqo‘rg‘onga olib kelgan; oqsoqol Orif ularni Husan Dumaning uyiga joylashtirgan, Qora amma Robiyani qiz qilib olgan, Kimsan «aka» bo‘lgan. Qishloqda hasharda maktab quriladi. Keyin bir kecha otasini olib ketishadi: unga tuhmat qilingan; Orif oqsoqol uning aybsizligini isbotlashga va’da beradi, ammo uyda tintuv o‘tkaziladi, maktabda esa o‘qituvchi Robiyaga otasini «xalq dushmani» deb ta’na qiladi.

Qora ammaKimsanRobiyaShomurodMuzaffar«Qora ammahikoyasi»
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Qiyin qaror oldida turgan o‘quvchi qaysi to‘garakni tanlashni o‘ylaydi. U hozirgi foydani va keyingi natijani ikki ustunga yozib, qarorga qaraydi. Muammo ikki tomondan ko‘rinsa, qaror ancha ravshan bo‘ladi.

Kim ishlatadi

Maslahatchilar, ijtimoiy xodimlar va hakamlar qiyin qarorni qabul qilganda turli tomonlarini tarozida ko‘radi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir qaror (masalan, qachon dars qilish) uchun ikki ustun tuzing: hozir nima beradi, keyin nima beradi.

Namunalar
Misol: Qora amma bolaga («Muzaffar») achinib, o‘z qalbini yirtib qaror qiladi – yozuvchi shu orqali ona ruhiyatining og‘ir kurashini ko‘rsatadi.
Misol: Orif oqsoqol qishloqda maktab qurilishini qo‘llaydi – u ma’rifatning qadriga yetuvchi rais.
Sinfda faoliyat

Sinf ikki bobni solishtiruvchi jadval tuzadi: kim hikoya qiladi, qaysi davr, asosiy tuyg‘u, asosiy voqea.

Mashq
1
«Qora amma hikoyasi»ni kim hikoya qiladi?
2
Qora amma nima uchun Shomurod bilan Robiyani unashtirmoqchi?
3
Robiya bolaligida qanday qiyinchiliklarni boshidan kechirgan?
4
Nima uchun Qora amma o‘z qarorida qiynaladi? Izohlang.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliPiramida kesimi: yarmi emasmi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →