«Qorako‘z majnun» hikoyasi haqida
Darslik tahlilidan: hikoya Said Ahmadning mustaqillik yillarida yozgan eng yaxshi hikoyalaridan; uning voqeasi murakkab emas – qari ona o‘g‘lini kutadi. Darslik «Ufq» trilogiyasidagi «Qochoq» parchasi bilan o‘xshashlikni ta’kidlaydi: ona va bola munosabati, mehr ildizlari quriganda ko‘ngil yaqinligi ham yo‘qoladi. Saodat aya – mulohazakor, bu dunyo va u dunyoni o‘ylaydigan chin musulmon buvi; o‘g‘li haqida eshitgach, «shoxi sinadi». Yozuvchi it Qorako‘zning har qilig‘ini mahorat bilan tasvirlaydi: erkalanishi, mushuk quvishi, xursandligi va xafaligi. Kampir itini oila a’zosidek e’zozlab, u bilan gaplashadi. Bo‘rixon onasining bag‘rida begonaga o‘xshaydi; it ham uni yoqtirmay irillaydi. Darslikka ko‘ra, ona uchun din-diyonat, milliy-diniy qadriyatlar, el-yurt har narsadan ustun, shu bois u o‘g‘lidan ko‘ngil uzadi va endi sahar namozida uni eslamaydi. Vasiyatida u hayotni va o‘limni tabiiy qabul qiladi. Hikoya boshidagi epigraf – «Baqara» surasidan oyat (Bo‘rixon obraziga taalluqli) va As’hobi kahfning vafodor iti haqidagi hadis (Qorako‘zga taalluqli). Darslik xulosasi: noloyiq farzand qilmishi orqali o‘zbekona urf-odatlar qadri ta’kidlanadi, itning vafosi esa yuksak ma’naviy martabada turadi.
| «Qochoq» | «Qorako‘z majnun» |
|---|---|
| ona va farzand munosabati | qari ona o‘g‘lini kutadi |
Loyiha papkasiga ikki so‘zli sarlavha tanlayotgan o‘quvchi uning ichida nimalar borligini aytib beradigan, lekin hammasini ochib tashlamaydigan nom topadi. Yaxshi sarlavha o‘qishga qiziqtiradi va papka boshqalarga tushunarli bo‘ladi.
Kitob va maqola muharrirlari, taqdimot tayyorlovchilar va kutubxonachilar sarlavha orqali matnga yo‘l ochadi.
Bugungi kuningiz uchun ikki so‘zli sarlavha o‘ylab toping.
Munozara: «Kim aybdor?» – Bo‘rixonmi, uzoq yurtmi yoki holatlarmi? Sinf ikki guruhga bo‘linib, matndagi dalillar bilan bahslashadi.