«Qorako‘z majnun» tahlili

Darslik tahlilidan: hikoya Said Ahmadning mustaqillik yillarida yozgan eng yaxshi hikoyalaridan; uning voqeasi murakkab emas – qari ona o‘g‘lini kutadi. Darslik «Ufq» trilogiyasidagi «Qochoq» parchasi bilan o‘xshashlikni ta’kidlaydi: ona va bola munosabati, mehr ildizlari quriganda ko‘ngil yaqinligi ham yo‘qoladi. Saodat aya – mulohazakor, bu dunyo va u dunyoni o‘ylaydigan chin musulmon buvi; o‘g‘li haqida eshitgach, «shoxi sinadi». Yozuvchi it Qorako‘zning har qilig‘ini mahorat bilan tasvirlaydi: erkalanishi, mushuk quvishi, xursandligi va xafaligi. Kampir itini oila a’zosidek e’zozlab, u bilan gaplashadi. Bo‘rixon onasining bag‘rida begonaga o‘xshaydi; it ham uni yoqtirmay irillaydi. Darslikka ko‘ra, ona uchun din-diyonat, milliy-diniy qadriyatlar, el-yurt har narsadan ustun, shu bois u o‘g‘lidan ko‘ngil uzadi va endi sahar namozida uni eslamaydi. Vasiyatida u hayotni va o‘limni tabiiy qabul qiladi. Hikoya boshidagi epigraf – «Baqara» surasidan oyat (Bo‘rixon obraziga taalluqli) va As’hobi kahfning vafodor iti haqidagi hadis (Qorako‘zga taalluqli). Darslik xulosasi: noloyiq farzand qilmishi orqali o‘zbekona urf-odatlar qadri ta’kidlanadi, itning vafosi esa yuksak ma’naviy martabada turadi.