ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

«Qorako‘z majnun» tahlili

Darslar 31 · 1 ta dars · B. To‘xliyev, B. Karimov, K. Usmonova. Adabiyot: o‘rta ta’lim muassasalarining 10-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik-majmua, 1–2-qismlar. 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017
31

«Qorako‘z majnun» hikoyasi haqida

Darslik: 2-qism, 99–102-betlar
Maqsad«Qorako‘z majnun» hikoyasining tahlilini: obrazlar, epigraf va g‘oyani bilish.
Yangi so‘zlar
obraz · characterepigraf · epigraphmo‘jaz tarix · a miniature historyona va farzand · mother and child
Tushuntirish

Darslik tahlilidan: hikoya Said Ahmadning mustaqillik yillarida yozgan eng yaxshi hikoyalaridan; uning voqeasi murakkab emas – qari ona o‘g‘lini kutadi. Darslik «Ufq» trilogiyasidagi «Qochoq» parchasi bilan o‘xshashlikni ta’kidlaydi: ona va bola munosabati, mehr ildizlari quriganda ko‘ngil yaqinligi ham yo‘qoladi. Saodat aya – mulohazakor, bu dunyo va u dunyoni o‘ylaydigan chin musulmon buvi; o‘g‘li haqida eshitgach, «shoxi sinadi». Yozuvchi it Qorako‘zning har qilig‘ini mahorat bilan tasvirlaydi: erkalanishi, mushuk quvishi, xursandligi va xafaligi. Kampir itini oila a’zosidek e’zozlab, u bilan gaplashadi. Bo‘rixon onasining bag‘rida begonaga o‘xshaydi; it ham uni yoqtirmay irillaydi. Darslikka ko‘ra, ona uchun din-diyonat, milliy-diniy qadriyatlar, el-yurt har narsadan ustun, shu bois u o‘g‘lidan ko‘ngil uzadi va endi sahar namozida uni eslamaydi. Vasiyatida u hayotni va o‘limni tabiiy qabul qiladi. Hikoya boshidagi epigraf – «Baqara» surasidan oyat (Bo‘rixon obraziga taalluqli) va As’hobi kahfning vafodor iti haqidagi hadis (Qorako‘zga taalluqli). Darslik xulosasi: noloyiq farzand qilmishi orqali o‘zbekona urf-odatlar qadri ta’kidlanadi, itning vafosi esa yuksak ma’naviy martabada turadi.

o‘xshash mavzu
«Qochoq»«Qorako‘z majnun»
ona va farzand munosabatiqari ona o‘g‘lini kutadi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Loyiha papkasiga ikki so‘zli sarlavha tanlayotgan o‘quvchi uning ichida nimalar borligini aytib beradigan, lekin hammasini ochib tashlamaydigan nom topadi. Yaxshi sarlavha o‘qishga qiziqtiradi va papka boshqalarga tushunarli bo‘ladi.

Kim ishlatadi

Kitob va maqola muharrirlari, taqdimot tayyorlovchilar va kutubxonachilar sarlavha orqali matnga yo‘l ochadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugungi kuningiz uchun ikki so‘zli sarlavha o‘ylab toping.

Namunalar
Misol: kampir itiga «Dilbar opang itdan hazar qiladi» deb tushuntiradi – shu gap ularning yaqinligini ko‘rsatadi.
Misol: Qorako‘z kampirning magnitofondagi ovozini eshitib bezovta bo‘ladi – vafo shu yerda eng yuqori nuqtaga yetadi.
Sinfda faoliyat

Munozara: «Kim aybdor?» – Bo‘rixonmi, uzoq yurtmi yoki holatlarmi? Sinf ikki guruhga bo‘linib, matndagi dalillar bilan bahslashadi.

Mashq
1
Hikoyada qaysi ikki asar fikri epigraf qilib olingan?
2
Qorako‘z tasvirida yozuvchi qanday mahorat ko‘rsatadi?
3
Nega ona sahar namozida o‘g‘lini eslamay qo‘yadi?
4
«Qorako‘z»ning vafosi nimani ko‘rsatadi? Fikringizni yozing.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliEski radiodan bepul energiya?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →