ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Abdulla Qodiriy

Darslar 24 · 1 ta dars · B. To‘xliyev, B. Karimov, K. Usmonova. Adabiyot: o‘rta ta’lim muassasalarining 10-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik-majmua, 1–2-qismlar. 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017
24

Abdulla Qodiriy: hayoti va ijodi

Darslik: 2-qism, 23–25-betlar
MaqsadAbdulla Qodiriyning hayoti va ijodiy yo‘lini, asosiy asarlarini bilish.
Yangi so‘zlar
roman · novelfelyeton · feuilletonjadid · Jadid (reformist)qatag‘on · repression
Tushuntirish

Darslikka ko‘ra, Abdulla Qodiriy 1894-yil 10-aprelda Toshkentda bog‘bon oilasida tug‘ilgan; u o‘zbek romanchiligining asoschisi hisoblanadi. U musulmon maktabida, rus-tuzem maktabida va Abulqosim shayx madrasasida o‘qigan, Moskvada adabiyot kurslarida bo‘lgan. 1914-yilda Rahbarnisaga uylanib, besh farzand ko‘rgan. Asarlari matbuotda Julqunboy, Kalvak Mahzum, Toshpo‘lat tajang kabi o‘nlab maxfiy imzolar bilan chiqqan. Ijodini 1910-yillar o‘rtasida boshlagan: «To‘y», «Ahvolimiz» kabi she’rlar, «Baxtsiz kuyov» dramasi (1915), «Juvonboz» hikoyasi xurofot va qoloqlikni tanqid qiladi. «Baxtsiz kuyov» Behbudiyning «Padarkush»i ta’sirida yozilgan. 1916-yilgi «Uloqda» hikoyasi bilan realistik o‘zbek hikoyachiligini boshlagan. Hajviy asarlari uchun «felyetonlar qiroli» deb atalgan. «O‘tkan kunlar» romani bo‘limlari avval 1923–1924-yillari «Inqilob» jurnalida bosilgan, 1925–1926-yillari kitob holida chiqqan. Ikkinchi romani – «Mehrobdan chayon» (1928). Qodiriy 1937-yil 31-dekabrda hibsga olinib, 1938-yil 4-oktyabrda qatl etilgan; 1991-yildan keyin uning nomi ulug‘lana boshlagan.

1894Toshkentda tug‘ildi1915«Baxtsiz kuyov»1925–26«O‘tkan kunlar» kitob holida1928«Mehrobdan chayon»1938qatl etildi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchi o‘ylab yurgan hikoyasini har kuni bir necha qatordan yozadi. Bir oydan keyin kichik, lekin to‘liq hikoya paydo bo‘ladi. Uzun asar sabr va muntazam mehnat bilan yaratiladi.

Kim ishlatadi

Romanchilar, ssenariy mualliflari va blog yuritadiganlar uzun ishni kichik qismlarga bo‘lib, har kuni oldinga siljiydi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun kelajakdagi hikoyangizning boshlanishini to‘rt gapda yozing; davomini ertaga yozishni rejalashtiring.

Namunalar
Misol: «Baxtsiz kuyov» dramasi hashamatli to‘y va ortiqcha sarf-xarajatning ko‘ngilsiz oqibatlarini ko‘rsatadi.
Misol: «Mehrobdan chayon»da Anvar va Ra’noning sevgisi xon saroyidagi kirdikorlar fonida tasvirlanadi.
Sinfda faoliyat

Sinf Qodiriy ijodini 3 davrga bo‘ladi: 1910-yillar (she’r, drama, hikoya), 1920-yillar (felyeton, «O‘tkan kunlar»), 1928 («Mehrobdan chayon»). Har davrga 1 asar nomi yoziladi.

Mashq
1
Qodiriy qachon va qayerda tug‘ilgan?
2
Uni nima uchun «felyetonlar qiroli» deyishgan?
3
«Baxtsiz kuyov» qaysi asar ta’sirida yozilgan?
4
Yozuvchining ikki romanini ayting.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliChegirma haqiqiymi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →