☰ Mundarija · Adabiyot

Jek London «Hayotga muhabbat»

Darslar 38–39 · 2 ta dars · B. To‘xliyev, B. Karimov, K. Usmonova. Adabiyot: o‘rta ta’lim muassasalarining 10-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik-majmua, 1–2-qismlar. 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017
39

«Hayotga muhabbat» hikoyasi haqida

Darslik: 2-qism, 167–170-betlar
Maqsad«Hayotga muhabbat» hikoyasi tahlilini va g‘oyasini bilish.
Yangi so‘zlar
syujet · plotqahramon · herosadoqat · loyaltymatonat · fortitude
Tushuntirish

Darslik tahlilidan: hikoyada inson tabiat kuchlari bilan yonma-yon, basma-bas tasvirlanadi, uning kurashuvchanligi va umidiga urg‘u beriladi – qahramonning hayotga muhabbati o‘lim ustidan g‘alaba qozonadi. Syujet o‘ziga xos: boshida ikki yo‘lovchi, ulardan biri – Bill – sherigini tashlab ketadi, so‘ng bittagina qahramon qoladi. Muallif uni nomlamaydi, «odam» deydi, ehtimol butun insoniyat matonatini ko‘rsatish uchun. Odatda London asarlarida oltin izlovchilar bo‘ladi; bu hikoyada ikkala qahramon oltin bilan sinaladi. Oltin birinchi yarmi, so‘ngra hammasi tashlab yuboriladi: kimsasiz joyda bir burda nonga, bir qo‘l yordamiga muhtoj kishiga oltinning qadri yo‘q. Hamrohini tashlab, oltinni sevgan Billning oqibati ayanchli: odam uning xaltasi va suyaklariga duch keladi – o‘quvchi to‘g‘rilik, sadoqat, insof haqida o‘ylaydi. To‘siqlar – sahro, ko‘lmak, ayiq, bo‘ri – qahramon hayotga muhabbatini oshiradi. Kasal bo‘ri bilan odam holati qiyoslanadi: ikkalasida ham mador yo‘q, ammo odamda yashash umidi bor. Darslik hikoyaning g‘oyasini shukronalik, do‘stga sadoqat va hayotga muhabbat tuyg‘ularini orttirishda ko‘radi.

Namunalar
Misol: oltinni tashlab yuborish lahzasi – hikoyaning burilish nuqtasi: qahramon qadriyatlar tartibini o‘zgartiradi.
Misol: odam va kasal bo‘ri bir-birini poylaydi – ikkalasi ham ojiz, ammo odamda umid bor.
Sinfda faoliyat

Juftlikda «Bill» va «odam» obrazlarini qiyoslovchi jadval tuzing: qilmishi, oqibati, muallifning munosabati.

Mashq
1
Darslikka ko‘ra, hikoyaning asosiy g‘oyasi nima?
2
Bill va odamning oltinga munosabati qanday farqlanadi?
3
Muallif to‘siqlar vositasida nimani ko‘rsatadi?
4
Hikoya sizda qanday tuyg‘ularni uyg‘otadi? Fikringizni asoslang.