Atmosfera va gidrosferani muhofaza qilish
Havo tabiiy sabablar (vulqon, chang), yoqilg‘i yonishi, sanoat va transport hamda chiqindilarni yoqish tufayli ifloslanadi; havoga NO, NO₂, CO, SO₂, Cl₂, H₂S, HCl, HF kabi zaharli gazlar va chang tushadi. Chang va aerozollarni tutish uchun elektrofiltrlar, adsorbentlar va hududni namlash (ho‘l usul) ishlatiladi. Kislotali yomg‘ir shunday hosil bo‘ladi: yoqilg‘idagi oltingugurt SO₂ ga aylanadi (S + O₂ → SO₂), u SO₃ gacha oksidlanib suv bilan sulfat kislota beradi (2SO₂ + O₂ → 2SO₃; SO₃ + H₂O → H₂SO₄); azot oksidlaridan esa nitrat kislota hosil bo‘ladi (4NO₂ + O₂ + 2H₂O → 4HNO₃). Bunday yomg‘ir o‘simliklar, tuproq, binolar va metallarga zarar yetkazadi; uni kamaytirish uchun yoqilg‘ini oltingugurtdan tozalash va gazlarni tutish kerak. Ichish uchun yaroqli suv Yerdagi suvning juda kam qismi, shuning uchun uni tejash va oqova suvni tozalash zarur: suv filtrlanadi, so‘ng ohak (Ca(OH)₂) va Al₂(SO₄)₃ qo‘shiladi, hosil bo‘lgan Al(OH)₃ cho‘kmasi aralashmalarni o‘zi bilan cho‘ktiradi (Al₂(SO₄)₃ + 3Ca(OH)₂ → 2Al(OH)₃↓ + 3CaSO₄), keyin xlorli ohak bilan zararsizlantiriladi. Pestitsidlar (insektitsid, fungitsid, gerbitsid kabi) zararkunandalarga qarshi ishlatiladi, lekin parchalanmay tuproq, suv va oziq-ovqatda to‘planib, zaharlashi mumkin, shuning uchun ular bilan faqat mutaxassislar ehtiyot choralariga amal qilib ishlaydi.
Mahallada qog‘oz, shisha va plastik uchun alohida konteynerlar qo‘yilsa, har bir turi o‘z usulida qayta ishlanadi. Natijada chiqindixonaga va tuproq hamda suvga tushadigan chiqindi kamayadi.
Chiqindi saralash zavodi xodimlari materialni turlarga ajratadi, ekologik inspektorlar chiqindi va suv sifatini nazorat qiladi, shahar rejalashtiruvchilari chiqindi yig‘ish tizimini tashkil qiladi.
Bir kunlik toza, quruq chiqindini qog‘oz, plastik, metall va boshqa guruhlarga ajratib, har bir guruhni sanang. Singan shishaga tegmang va keyin qo‘lingizni yuving.
Muhit kuzatuvi: maktab yoki mahalla atrofida havo, suv va tuproq ifloslanish manbalarini (transport, axlat, oqova suv) toping va xaritasini chizing; ularni kamaytirish bo‘yicha 3 ta taklif yozing. Chiqindini yoqmang, suv havzasiga tashlamang; kimyoviy moddalar bilan tajriba qilmang.