Kuchli va kuchsiz elektrolitlar. Dissotsiatsiyalanish darajasi
Dissotsiatsiyalanish darajasi α — ionlarga ajralgan molekulalar sonining erigan molekulalarning umumiy soniga nisbati; u 0 dan 1 gacha yoki 0 dan 100 % gacha ifodalanadi. α erigan modda va erituvchi tabiatiga, eritma konsentratsiyasiga va haroratga bog‘liq, shuning uchun uni konsentratsiya va harorat bilan birga keltiradilar. Suyultirilgan eritmalarda ham α katta bo‘lgan moddalar kuchli elektrolitlar (ko‘p tuzlar, HCl, HNO₃, H₂SO₄, HClO₄, NaOH, KOH, Ca(OH)₂, Ba(OH)₂); α kichik bo‘lganlar kuchsiz elektrolitlar (H₂CO₃, H₂SiO₃, H₂S, H₂SO₃, HNO₂, suv, NH₄OH, erimaydigan gidroksidlar). Kislorodli kislotani E(OH)ₘOₙ ko‘rinishida yozib, OH guruhiga kirmagan kislorodlar sonini n deb olsak, n ≥ 2 bo‘lsa kislota kuchli, n < 2 bo‘lsa kuchsiz deb baholanadi (shu qoidaga ko‘ra H₃PO₄, n = 1, kuchsiz guruhga kiradi; aslida u o‘rtacha kuchli kislota). Kuchsiz elektrolitda molekulalar va ionlar muvozanatda bo‘ladi; masalan CH₃COOH ⇄ H⁺ + CH₃COO⁻, va K = [H⁺][CH₃COO⁻] / [CH₃COOH]. K konsentratsiyaga bog‘liq emas, faqat elektrolit va erituvchi tabiatiga hamda haroratga bog‘liq: K qancha katta bo‘lsa, elektrolit shuncha kuchli ionlanadi.
«Kuchli yoki kuchsiz?» Kartochkalarda H₂SiO₃, HCl, KOH, H₂S, NH₄OH, HNO₃, Fe(OH)₃, K₂SO₄ yozilgan. Jamoalar kartochkalarni ikki ustunga ajratib, har biri uchun sababni (jadval yoki E(OH)ₘOₙ qoidasi) aytadi. Faqat qog‘oz kartochkalar kerak.