Metallar korroziyasi
Korroziya — metallning atrof-muhit bilan ta’sirlashib yemirilishi. Kimyoviy korroziyada metall oksidlovchi (O₂, galogenlar, H₂S, SO₂) bilan bevosita ta’sirlashadi; elektrokimyoviy korroziyada esa elektrolit (nam, tuzli suv) mavjud bo‘lib, bir-biriga tegib turgan ikki metall (yoki metall va qo‘shimcha) galvanik juft hosil qiladi va faolroq metall yemiriladi. Temir nam havoda zanglaydi: Fe – 2ē → Fe²⁺, O₂ + 2H₂O + 4ē → 4OH⁻, umumiy shaklda 4Fe + 6H₂O + 3O₂ → 4Fe(OH)₃ (zang, Fe₂O₃·nH₂O). Aluminiy faol bo‘lsa-da, uni zich Al₂O₃ pardasi himoya qiladi. Korroziyadan himoya usullari: lok-bo‘yoq, emal va plastmassa qoplamalar; metall qoplama (rux, xrom, nikel); korrozion muhitga ingibitorlar qo‘shish; qotishmalar yaratish (zanglamaydigan po‘lat); elektrokimyoviy himoya — inshootga faolroq metall plastinka (protektor, masalan Zn yoki Mg) ulanadi, u anod bo‘lib yemiriladi, temir esa katod sifatida saqlanadi. Rux qoplama buzilsa ham temirni himoya qiladi (Zn faolroq), qalay qoplama buzilsa temir tezroq zanglaydi, chunki qalay temirdan kam faol.
Kuzatish (kattalar yordamida): uchta shaffof stakanda (1) oddiy suv, (2) tuzli suv, (3) o‘simlik moyi qatlami bilan qoplangan suv bor. Har biriga bittadan toza po‘lat vint yoki kichik temir buyum solib, bir hafta kuzating va natijani yozing. O‘tkir temir narsalar (mix, igna) ishlatilmaydi; tajribani kattalar bilan bajaring. Hech qanday kislota ishlatilmaydi.