Metallarning xossalari

Metallar odatda qattiq (simobdan tashqari), yaltiroq, bolg‘alanuvchan va issiqlik hamda tokni yaxshi o‘tkazadi. Bu xossalar metall bog‘ bilan tushuntiriladi: kristall panjara tugunlarida musbat ionlar (va atomlar) joylashadi, ular orasida valent elektronlar butun kristall bo‘ylab erkin harakatlanadi. Eng yaxshi o‘tkazgichlar kumush va mis, eng bolg‘alanuvchan metall — oltin; simob –39 °C da, volfram esa taxminan 3410 °C da suyuqlanadi, eng qattiq metall — xrom, eng yumshoqlari — natriy va kaliy. Kimyoviy reaksiyalarda metall atomlari valent elektronlarni berib oksidlanadi, ya’ni qaytaruvchi bo‘ladi: M – nē → Mⁿ⁺. Metallar faolligi kamayib boradigan elektrokimyoviy kuchlanish qatori: Li, K, Ba, Ca, Na, Mg, Al, Mn, Zn, Cr, Fe, Ni, Sn, Pb, (H), Cu, Hg, Ag, Pt, Au. Har bir metall o‘zidan keyingisini uning tuz eritmasidan siqib chiqaradi (Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu), vodorodgacha turgan metallar suyultirilgan kislotalardan vodorodni siqib chiqaradi (Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑), vodoroddan keyingilar esa siqib chiqarmaydi. Eng faol (ishqoriy) metallar tuz eritmasida avval suv bilan reaksiyaga kirishadi. Kislotalar bilan tajribani faqat o‘qituvchi o‘tkazadi.