I bobni takrorlash
I bob firmaning butun hayot yo‘lini ko‘rsatadi: g‘oya va biznes-reja, firma shaklini tanlash (xususiy firma, shirkat, sherikchilik firmasi, aksiyadorlik jamiyati), nizom va ta’sis shartnomasi, ro‘yxatdan o‘tish. Keyin mablag‘lar (asosiy va aylanma), xarajatlar (TC = FC + VC, AC = TC : q), daromad va foyda (TR = p · q, P = TR − TC) hisoblanadi. Faoliyat tahlilida real foyda Pr = Pn : I va samaradorlik R = P : TC · 100% ishlatiladi; to‘lov qobiliyati yo‘qolsa, firma bankrot bo‘lishi mumkin. Boshqaruv va marketing firmaning maqsadga erishishini, ekologik mas’uliyat esa uning jamiyat oldidagi burchini ta’minlaydi. Takrorlashda har bir formulaning harflari nimani bildirishini va qaysi mavzuga tegishli ekanini aytib berish, so‘ng aralash masalalarda ularni ketma-ket qo‘llash muhim. Ushbu bobda ko‘rilgan foiz va soliq stavkalari faqat o‘quv uchun shartli.
| Mavzu | Formula |
|---|---|
| Jami xarajat | TC = FC + VC |
| O‘rtacha xarajat | AC = TC : q |
| Tushum | TR = p · q |
| Foyda | P = TR − TC |
| Real foyda | Pᵣ = Pₙ : I |
| Samaradorlik | R = P : TC · 100% |
Sinf ko‘rgazma uchun mini-biznes o‘ylab topdi: g‘oya, reja, mahsulot, narx va natija. Oxirida hammasini bir jadvalga yig‘ib, qaysi bosqich yaxshi, qaysi biri zaif bo‘lganini ko‘rdi.
Yangi ish boshlovchilar g‘oyadan natijagacha bosqichlarni ko‘radi, maslahatchilar kichik firmalarning yo‘lini tahlil qiladi, o‘qituvchilar loyihalarni baholaydi.
Sevimli bir kichik loyihangiz uchun beshta qadamli yo‘lni yozing: g‘oya, reja, tayyorlash, taqdim etish, xulosa.
«Firmaning yo‘li» o‘yini. Sinf 8 guruhga bo‘linadi; har bir guruh I bobning bitta mavzusini bir daqiqada tushuntirib, sinfdoshlariga bitta savol beradi. Savolga to‘g‘ri javob bergan guruh ochko oladi. Oxirida ochkolar jamlanadi va xatolar muhokama qilinadi.