Amaliy mashg‘ulot: while operatori
while siklining eng yaxshi qo‘llanishi – sonning raqamlari bilan ishlash. Raqamlar yig‘indisi: s = 0; sikl x > 0 bo‘lguncha ishlaydi; har gal oxirgi raqam s ga qo‘shiladi (x % 10) va x dan olib tashlanadi (x //= 10). Raqamlarni sanash uchun ham xuddi shu andoza ishlatiladi, faqat s += x % 10 o‘rniga k += 1 qo‘yiladi. Ikkinchi turdagi masala – javob to‘g‘ri bo‘lguncha so‘rash: birinchi javob siklgacha so‘raladi, shart «javob noto‘g‘ri» ko‘rinishida yoziladi, tanada esa yana so‘ralib, javob yangilanadi. Bu o‘yinda yashirin son dastur ichida beriladi; aslida tasodifiy son keyinroq (random moduli) o‘rganiladi. Har bir dasturni kuzatuv jadvalida qo‘lda bajarib ko‘ring: shunda siklning qachon to‘xtashi aniq bo‘ladi.
Maktab klubi sonlarning raqamlarini sanab, qaysi raqam necha marta uchrashini topdi. Har safar oxirgi raqamni ajratib, sonni qisqartirdi. Natija jadvalda aniq ko‘rindi.
Tadqiqotchilar, kriptografiya o‘rganuvchilari va dasturchilar sonlarni raqamlarga bo‘lib tahlil qiladi.
Uch-to‘rt xonali uchta son tanlab, ularning raqamlari yig‘indisini qog‘ozda toping va son hamda uning raqamlari yig‘indisi 3 ga birga bo‘linishini yoki bo‘linmasligini tekshiring.
1x = int(input()) 2s = 0 3while x > 0: 4 s += x % 10 5 x //= 10 6print(s)
22
1guess = int(input()) 2while guess != 7: 3 print("Yana urining") 4 guess = int(input()) 5print("Topdingiz")
Yana urining Yana urining Topdingiz
«Raqamlar bilan o‘yin»: juftliklar o‘z sonlarini tanlab, raqamlar yig‘indisi dasturini kuzatuv jadvalida ijro etadi va oxirgi javobni IDLE bilan solishtiradi; so‘ng dasturni «raqamlar ko‘paytmasi» uchun o‘zgartiradi.