Takrorlanuvchi algoritmlarni dasturlash. for operatori
Bir xil ishni bir necha marta bajarish kerak bo‘lsa, takrorlash (sikl) ishlatiladi; takrorlanishlar soni oldindan ma’lum bo‘lsa, for qulay. Yozuvi: for i in range(start, stop, step): – keyingi qatorda 4 ta probel chekinish bilan sikl tanasi turadi. i – sikl o‘zgaruvchisi bo‘lib, har bir iteratsiyada keyingi qiymatni oladi; start – boshlang‘ich qiymat (aytilmasa 0), step – qadam (aytilmasa 1), stop esa siklga kirmaydi: range(1, 6) beradigan sonlar 1, 2, 3, 4, 5. Kamayish tartibida qadam manfiy bo‘ladi: range(5, 0, -1) – 5 dan 1 gacha. Sikl ichida yana sikl yozish mumkin; tashqi sikl bir marta aylansa, ichki sikl to‘liq aylanib chiqadi, shuning uchun 3 × 3 sikl 9 marta bajariladi. Yig‘indi hisoblashda sikl oldidan s = 0 yoziladi, siklda esa s += i qilinadi.
i = 0, 3, 6, 9, 12
Takrorlar soni: 5 · yig‘indi = 30
stop qiymati kirmaydi
Sport o‘qituvchisi 50 metrlik chiziq bo‘ylab har 5 metrga belgi qo‘ydi: belgilar 0, 5, 10 va hokazo 50 gacha turdi. «Boshlanish, tugash, qadam» qoidasi chiziqni aniq tasvirladi.
Bog‘bonlar, quruvchilar va dasturchilar bir xil qadamni ko‘p marta takrorlab, jadval yoki qatorlarni tuzadi.
Qog‘ozda 3 dan 30 gacha uchga bo‘linadigan sonlarni yozing va ularni sanang. Har bir qadam uchun qoida «oldingi + 3» ekanini ko‘rsating.
1s = 0 2for i in range(1, 11): 3 s += i 4print(s) 5 6for i in range(1, 4): 7 for j in range(1, 4): 8 print(i * j, end=" ") 9 print()
55 1 2 3 2 4 6 3 6 9
1for i in range(1, 16, 3): 2 print(i, end=" ") 3 4for i in range(9, 0, -2): 5 print(i, end=" ")
1 4 7 10 13 9 7 5 3 1
«Sikl hisoblagichi»: guruh 6 ta range() yozuvini (range(5), range(2, 9), range(1, 20, 5), range(8, 0, -2) ...) oladi, har birining iteratsiyalar sonini va sonlarini oldin daftarda topadi, so‘ng IDLE da list(range(...)) yoki sikl bilan tekshiradi.