ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Sodda masalalar amaliyoti va mantiqiy ifodalar

Darslar 34–35 · 2 ta dars · M. R. Fayziyeva, D. M. Sayfurov, N. S. Xaytullayeva. Informatika va axborot texnologiyalari, 9-sinf. «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
35

Pythonda mantiqiy masalalarni dasturlash

Darslik: 73–75-betlar
MaqsadTaqqoslash amallarini (==, !=, <, >, <=, >=), mantiqiy amallarni (and, or, not) va in amalini biladi, ularning bool natijasini aniqlaydi va murakkab shartlarni yozadi.
Yangi so‘zlar
taqqoslash amali · comparison operation: compares two values and gives True or Falseand · and: True only if both conditions are Trueor · or: True if at least one condition is Truenot · not: changes True to False and False to True
Tushuntirish

Taqqoslash amali ikki qiymatni solishtiradi va bool natija qaytaradi: True yoki False. Amallar: == (teng), != (teng emas), < (kichik), > (katta), <= (kichik yoki teng), >= (katta yoki teng). E’tibor bering: = o‘zlashtirish, == esa solishtirish, ularni adashtirmang. Murakkab shart uchun mantiqiy amallar ishlatiladi: and – ikkala shart ham rost bo‘lsa True; or – kamida bittasi rost bo‘lsa True; not – natijani teskarisiga almashtiradi. Tartib: avval taqqoslash, so‘ng not, keyin and va oxirida or; shubha bo‘lsa, qavs ishlating. in amali satr ichida qism satr bor-yo‘qligini tekshiradi, katta va kichik harflar farqlanadi: "kit" in "kitob" – True, "Kit" in "kitob" – False. Satrlarni ham == va < bilan taqqoslash mumkin, ular harflar kodi bo‘yicha solishtiriladi.

BelgiMa’nosi
==teng
!=teng emas
<kichik
>katta
<=kichik yoki teng
>=katta yoki teng
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchi sinf viktorinasi uchun qoida yozdi: jamoa balli 20 dan ko‘p va xatolari 3 tadan kam bo‘lsa, keyingi bosqichga o‘tadi. Dastur har bir jamoaning natijasini True yoki False deb baholadi, shuning uchun bahs chiqmadi.

Kim ishlatadi

Dasturchilar, test o‘tkazuvchilar va tizim loyihachilari shartlarni True yoki False bilan baholab, nazorat qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Maktab yoki uyingizdagi bitta ruxsatni ikki shart bilan yozing (masalan, «yosh ≥ 10 va ruxsat bor»). Besh xil holat uchun True yoki False deb belgilang.

Namunalar
Python
1x = 20
2print(x == 20, x != 20, x < 10, x >= 20)
Natija
True False False True
Taqqoslash – kod yuqorida. x = 20 bo‘lganda natijalar: True False False True.
Python
1a = 14
2print(a >= 10 and a <= 15, a < 10 or a > 18, not a == 14)
3print("kit" in "kitob", "Kit" in "kitob")
Natija
True False False
True False
Mantiq va in – kod yuqorida. Yosh 14 bo‘lsa, 10 dan 15 gacha shart True, 10 dan kichik yoki 18 dan katta – False, not (a == 14) – False; qism satr «kit» bor – True, «Kit» yo‘q – False.
Sinfda faoliyat

«Rost yoki yolg‘on»: o‘qituvchi 8 ta shart aytadi (x = 6 bo‘lsa: x > 3 and x < 5, x == 6 or x == 7, not x != 6 va hokazo). Guruhlar kartochkalarda True yoki False ko‘taradi; so‘ng IDLE da tekshiriladi.

Mashq
1
print(7 != 7) ekranga nima chiqaradi?
2
x = 25 sonining 10 dan katta va 30 dan kichikligini tekshiruvchi ifodani yozing.
3
not (3 > 5 or 2 == 2) ning qiymati nima?
4
Nima uchun shartda = emas, == yoziladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOddiy kelishuv nimani aytishi kerakHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →