☰ Mundarija · Informatika

Arifmetik amaliy mashg‘ulot va satrlar

Darslar 28–29 · 2 ta dars · M. R. Fayziyeva, D. M. Sayfurov, N. S. Xaytullayeva. Informatika va axborot texnologiyalari, 9-sinf. «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
29

Pythonda satrlar bilan ishlash

Darslik: 65–67-betlar
MaqsadSatr tushunchasini biladi, satrlarni + bilan ulaydi, * bilan takrorlaydi, len() bilan uzunligini aniqlaydi va indeks hamda kesim yordamida satr qismini ajratadi.
Yangi so‘zlar
satr · string: a sequence of letters, digits, signs and spaces in quoteslen() · len(): the function that gives the number of characters in a stringindeks · index: the number of a character in a string; counting starts from 0kesim · slice: part of a string, written a[start:end:step]
Tushuntirish

Satr – qo‘shtirnoq ichidagi belgilar ketma-ketligi; probel ham belgi hisoblanadi. Ikki satrni + bilan ulash mumkin (ular orasiga probelni o‘zingiz qo‘yasiz), satrni son marta takrorlash uchun * ishlatiladi: "Ha" * 3 natijasi HaHaHa. len(satr) belgilar sonini qaytaradi. Satrdagi har bir belgining raqami – indeksi bor va u 0 dan boshlanadi: "TOSHKENT" da T ning indeksi 0, O ning indeksi 1. a[i] – bitta belgi, a[start:end] – start dan end gacha, ammo end belgisi kirmaydigan qism; a[:end] boshidan, a[start:] oxirigacha, a[start:end:step] esa step qadam bilan oladi. Satrni o‘zgartirib bo‘lmaydi: yangi satr hosil qilinadi, eskisi o‘z holicha qoladi. Ko‘p xato end belgisi kirmasligini unutishdan kelib chiqadi.

Namunalar
Ulash va uzunlik: a = "Yangi" ⏎ b = "yil" ⏎ c = a + " " + b ⏎ print(c, len(c)) Ekranda Yangi yil 9 chiqadi (5 + 1 + 3 = 9 belgi).
Indeks va kesimlar: s = "TOSHKENT" ⏎ print(s[0], s[2:5], s[:3], s[4:], s[1:8:3]) Natija: T SHK TOS KENT OKT. Bu yerda s[1:8:3] 1, 4, 7 indeksli belgilarni (O, K, T) oladi.
Sinfda faoliyat

«Satr jarrohi»: har bir juftlik o‘z shahri nomini (masalan, SAMARQAND) yozib, indekslarini ostiga raqamlaydi, so‘ng sherigi aytgan kesim (masalan, [3:6]) natijasini oldin qo‘lda topadi va keyin IDLE da tekshiradi.

Mashq
1
len("kitob" + "xona") nimaga teng?
2
s = "SAMARQAND" bo‘lsa, s[3:6] nima beradi?
3
"Ha" so‘zini bir qatorda 5 marta chiqaruvchi dastur yozing.
4
Nima uchun indekslar 0 dan boshlanadi deb tasavvur qilish qulay?