Fan-texnika inqilobi va ishlab chiqarishning rivojlanishiga innovatsion texnologiyalarning ta’siri
Fan-texnika inqilobi — fan bevosita ishlab chiqaruvchi kuchga aylanib, ishlab chiqarishda tub sifat o‘zgarishlari yuz beradigan jarayon; u 1950–1960-yillarda boshlangan. Uning belgilari: kompyuterlar va robotlarning keng qo‘llanishi, ishlab chiqarishni avtomatlashtirish, lazer texnikasi, atom energiyasini tinch maqsadda o‘zlashtirish va kosmosni o‘rganish. Yangi fan yo‘nalishlari — biotexnologiya va nanotexnologiya — paydo bo‘ldi; bugun bunga sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalar ham qo‘shilmoqda. FTI mehnat unumdorligini oshirdi, xomashyo va energiyani tejashga yordam berdi (masalan, po‘latning katta qismi temir-tersakdan olinadi), sun’iy materiallar (kauchuk, polimerlar) arzon tabiiy xomashyo o‘rnini egalladi. Fantalab tarmoqlar — elektrotexnika va mikroelektronika, aviakosmik sanoat, robototexnika, dori-darmon ishlab chiqarish; ularda AQSH, Xitoy, Yaponiya, Germaniya, Koreya Respublikasi kabi davlatlar yetakchi. Ilmiy tadqiqotlar mablag‘ining asosiy qismi rivojlangan davlatlarga to‘g‘ri keladi, ular YIMning bir necha foizini fanga sarflaydi. FTI xizmatlar rolini oshirib, postindustrial iqtisodiyotga o‘tishni tezlashtirdi.
«FTI izlari»: o‘quvchilar uyda va maktabda FTI natijasi bo‘lgan 5 ta buyum yoki xizmatni (smartfon, MRT, internet, GPS, quyosh paneli) aniqlab, qaysi fan yo‘nalishiga bog‘liqligini yozadi.