Yevropa: o‘rni, tabiati, aholisi va iqtisodiyoti

Yevropa Yevrosiyo materigining g‘arbiy qismi bo‘lib, maydoni taxminan 10 mln km² (Rossiyaning Yevropadagi qismi bilan), aholisi taxminan 745 mln kishi, ya’ni dunyo aholisining 9–10 % i. Uni shimolda Shimoliy Muz okeani, g‘arbda Atlantika okeani, janubda O‘rta va Qora dengizlar yuvadi; Gibraltar bo‘g‘izi Yevropani Afrikadan ajratadi. Osiyo bilan chegara odatda Ural tog‘lari, Ural daryosi, Kaspiy dengizi, Kavkaz tizmasi (yoki Kuma-Manich botig‘i), Qora dengiz va Bosfor, Dardanell bo‘g‘izlari bo‘ylab o‘tkaziladi; chegara shartli, manbalarga qarab farq qiladi. Siyosiy xarita XX asrda Birinchi va Ikkinchi jahon urushlari hamda 1990-yillardagi SSSR va Yugoslaviyaning parchalanishi ta’sirida o‘zgargan; Yevropada, tanlangan hisobga qarab, 44–50 ga yaqin davlat bor. Qit’a kichik davlatlar maskani: Vatikan, Monako, San-Marino, Lixtenshteyn, Andorra, Malta «mitti» davlatlardir; eng yirigi — Rossiya. Orol davlatlar: Buyuk Britaniya, Irlandiya, Islandiya, Malta; yarimorol davlatlar: Norvegiya, Shvetsiya, Daniya, Ispaniya, Portugaliya, Italiya, Gretsiya va b.; dengizga chiqmaydiganlar qariyb o‘n beshta (Avstriya, Chexiya, Vengriya, Belarus, Shveysariya, Slovakiya va boshqalar). Davlatlarning aksariyati respublika (ko‘pi parlamentar); 12 ta monarxiya, shundan Vatikan mutlaq teokratik, qolganlari konstitutsion monarxiya (Buyuk Britaniya, Ispaniya, Niderlandiya, Belgiya, Skandinaviya davlatlari va b.). Federatsiyalar: Germaniya, Avstriya, Shveysariya, Belgiya, Rossiya, Bosniya va Gersegovina. Qit’a to‘rt subregionga bo‘linadi: Shimoliy, G‘arbiy, Janubiy va Sharqiy Yevropa.