Janubiy Afrika Respublikasi va Nigeriya

Janubiy Afrika Respublikasi (JAR) Afrikaning chekka janubida, Atlantika va Hind okeanlari qirg‘og‘ida joylashgan; maydoni taxminan 1,22 mln km², aholisi taxminan 63 mln kishi. U Atlantika va Hind okeanlarini bog‘laydigan muhim dengiz yo‘llari bo‘yida, Keyptaun va Durban kabi yirik portlarga ega. JAR parlament respublikasi, uchta poytaxti bor: Pretoriya (hukumat), Keyptaun (parlament) va Blumfonteyn (Oliy apellyatsiya sudi). Eng yirik shahri va iqtisodiy markazi — Yoxannesburg. Tabiatida Drakon tog‘lari sharqda, Kap tog‘lari janubda, markaz va shimolda Veld platosi, g‘arbda tekisliklar bor. Mamlakat foydali qazilmalarga juda boy: ko‘mir, marganes, xrom, uran, oltin, platina, olmos va boshqa metallar; JAR platina va xrom zaxiralarida dunyoda yetakchi. Iqlimi markaz va g‘arbda issiq quruq, sharqiy va janubiy qirg‘oqda nam subtropik; suv taqchil. Aholining katta qismini mahalliy afrikaliklar tashkil qiladi, taxminan 7 % yevropaliklar nasli, ularning bir qismi — afrikanerlar, ular niderland tilidan kelib chiqqan afrikaans tilida so‘zlashadi; ko‘p tillik kuchli: 12 ta rasmiy til. Aholi sharqiy sanoat rayonlarida va dengiz bo‘yida zich, g‘arbdagi cho‘lda juda siyrak. Tabiiy ko‘payish boshqa Tropik Afrika davlatlariga qaraganda past, urbanizatsiya taxminan 68 %. JAR Afrikaning eng rivojlangan iqtisodiyotlaridan biri: tog‘-kon sanoati, mashinasozlik, avtomobil yig‘ish, kimyo va moliya xizmatlari. Qishloq xo‘jaligi hududning kichik qismida (taxminan 15 %) intensiv; bog‘dorchilik, uzumchilik (vino), qoramol, qo‘y va tuyaqush boqiladi. Turizm — Keyptaun, Kruger milliy bog‘i va dengiz sohillari.