Fransiya Respublikasi

Fransiya G‘arbiy Yevropada, Atlantika okeani va O‘rta dengiz bo‘ylarida joylashgan; Yevropadagi qismining maydoni taxminan 550 ming km², aholisi taxminan 66–68 mln, poytaxti — Parij. U Yevropada 8 ta davlat bilan chegaradosh; O‘rta dengizdagi Korsika oroli ham unga tegishli, shuningdek Karib havzasi, Hind va Tinch okeanlarida dengizorti hududlari bor. Boshqaruv shakli — aralash (yarim prezidentlik) respublika: prezident saylanadi, hukumatni esa prezident va parlament birga shakllantiradi. Fransiya unitar davlat, 13 ta materik regioni (Korsika bilan) va 5 ta dengizorti regionidan iborat. Hududining ko‘p qismi tekislik, sharq va janubda Alp, Pireney, Yura, Markaziy massiv tog‘lari bor. Daryolari: Luara (eng uzuni), Rona (eng sersuvi), Sena, Garonna. Iqlim g‘arbda mo‘tadil dengiz, sharqda mo‘tadil kontinental, janubda O‘rta dengiz tipidagi subtropik. Aholining tabiiy o‘sishi past, immigratsiya muhim; urbanizatsiya darajasi taxminan 80 %; Parij aglomeratsiyasida 10 mln dan ortiq kishi yashaydi, boshqa yirik shaharlar Marsel, Lion, Tuluza, Lill, Bordo. Tub xalqlar qatorida basklar, bretonlar, korsikaliklar, elzasliklar bor. Davlat dunyoviy (laiklik), an’anaviy din — katoliklik, bugun diniy ishonmaydiganlar ham, musulmonlar ham ko‘p. Fransiya «Katta yettilik» a’zosi. Sanoatda mashinasozlik (avtomobil, samolyot — Tuluzadagi Airbus), kimyo, oziq-ovqat, parfyumeriya va hashamatli tovarlar yetakchi. Elektr energiyasining katta qismi (taxminan uchdan ikki qismi) atom elektr stansiyalarida olinadi. Qishloq xo‘jaligi Yevropa Ittifoqida eng yirik: bug‘doy, qandlavlagi, uzum (vino), sut va pishloq. Fransiya dunyoda eng ko‘p xorijiy turist qabul qiladigan davlat; Luvr muzeyi eng ko‘p tashrif buyuriladiganlardan.