Jahon xo‘jaligi va xalqaro mehnat taqsimoti
Jahon xo‘jaligi — savdo va iqtisodiy aloqalar bilan bog‘langan barcha mamlakatlar milliy iqtisodiyotlarining majmuyi. U XV–XVI asrlardagi Buyuk geografik kashfiyotlar davrida shakllana boshlagan, XVIII asr oxiridan sanoat inqilobi uni tezlashtirgan, 1960-yillardan avtomatlashtirish va xizmatlar o‘sishi yuz bergan. Iqtisodiyot uch sektorga bo‘linadi: birlamchi (qishloq va o‘rmon xo‘jaligi, baliqchiligi, ovchilik, tog‘-kon sanoati — xomashyo beradi), ikkilamchi (qayta ishlovchi sanoat va qurilish — tayyor mahsulot yaratadi) va uchlamchi (transport, savdo, bank, ta’lim, sog‘liqni saqlash kabi xizmatlar). Qaysi sektor yetakchiligiga qarab mamlakatlar agrar, industrial yoki postindustrial tipga ajratiladi; kam rivojlangan davlatlarda ko‘pincha agrar, eng rivojlanganlarda xizmatlar ulushi katta (postindustrial). Xalqaro mehnat taqsimoti — ayrim davlatlar ma’lum mahsulotlar ishlab chiqarishga ixtisoslashib, ularni boshqalar bilan ayirboshlashi. Ixtisoslashuvga mamlakatning rivojlanish darajasi, iqtisodiy-geografik o‘rni (ayniqsa dengiz yo‘llariga nisbatan) va tabiiy resurslari ta’sir qiladi; masalan, Saudiya Arabistoni va Kuvayt neftga, Chili misga, Yaponiya elektronika va avtomobillarga ixtisoslashgan.
«Sektorlar jadvali»: sinf 12 ta kasbni (dehqon, ishchi, o‘qituvchi, konchi, haydovchi, dasturchi va b.) birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi sektorlarga ajratadi.