Jahonning siyosiy xaritasi
Siyosiy xaritada davlatlar, ularning chegaralari va poytaxtlari ko‘rsatiladi. Hozir dunyoda 193 ta davlat BMT a’zosi, yana ikkita davlat (Vatikan va Falastin) BMTda kuzatuvchi maqomiga ega; jami mamlakat va hududlar esa 200 dan ortiq. Davlatlar maydoniga ko‘ra keskin farq qiladi: Rossiya, Kanada, Xitoy, AQSH, Braziliya, Avstraliya va Hindiston eng yirik davlatlar qatoriga kiradi, Vatikan, Monako, Nauru, Tuvalu, San-Marino esa «mitti» davlatlardir. Geografik o‘rniga ko‘ra davlatlar orol (Yaponiya, Indoneziya), yarimorol (Italiya, Koreya Respublikasi), dengizbo‘yi kontinental va ichki kontinental davlatlarga bo‘linadi. Ichki kontinental davlatlar dunyo okeaniga chiqa olmaydi; ularning soni qariyb 44 ta. O‘zbekiston ikki karra yopiq davlat: u o‘zi ham, qo‘shni davlatlarining hech biri ham dengizga chiqmaydi (bunday davlat dunyoda yana faqat Lixtenshteyn).
Maktab kutubxonasidagi eski atlasda hozirgi xaritadan boshqa davlatlar soni va nomlari ko‘rsatilgan bo‘lishi mumkin. Siyosiy xarita vaqt o‘tishi bilan o‘zgaradi, shuning uchun u bilan ishlaganda chop etilgan yilga qarash kerak.
Kartograf xaritalarni yangilaydi, sayohat agenti sayohatchilarga yangi xarita bilan yo‘l ko‘rsatadi, tarix o‘qituvchisi turli yillardagi xaritalarni solishtiradi.
Maktabdagi biror atlas yoki devor xaritasining chop etilgan yilini toping, o‘sha xaritadan bitta davlatni ko‘rsating va yilni yozib qo‘ying.
«Xarita tarixi» o‘yini: sinf 1900, 1945, 1990 va hozirgi yillar bo‘yicha 4 guruhga bo‘linadi; har guruh o‘z yilidagi Yevropa yoki Afrikadagi davlatlar soni nima uchun o‘zgarganini bir jumlada tushuntiradi.