Jahon aholisining soni, o‘sishi va joylashuvi
Yer aholisi 2022-yilda 8 milliarddan oshdi va hozir taxminan 8,2 milliard kishi. Uzoq tarixda aholi sekin ko‘paygan, chunki ocharchilik, kasallik va qiyin sharoit tufayli o‘lim ham yuqori edi. Sanoat inqilobi va tibbiyotning rivoji o‘limni kamaytirdi; ayniqsa 1960–1980-yillarda Osiyo, Afrika va Okeaniyada o‘lim keskin pasayib, «demografik portlash» yuz berdi. Tabiiy o‘sish tug‘ilish va o‘lim koeffitsiyentlari (har 1000 kishiga) ayirmasiga teng. Hozir eng yuqori tabiiy o‘sish Afrikada; Yevropa, Yaponiya, Koreya Respublikasi va Xitoyda esa tug‘ilish kam, shuning uchun aholi qarib bormoqda va ayrim davlatlarda depopulyatsiya (o‘lim tug‘ilishdan ko‘p) kuzatiladi. Shahar hayoti, ayollarning ta’limi va ish bilan bandligi, yuqori turmush darajasi tug‘ilishni kamaytiradi. Aholi notekis joylashgan: tekislik, daryo vodiylari va dengiz bo‘ylari zich (Gang vodiysi, Sharqiy Xitoy), cho‘l, baland tog‘ va sovuq o‘lkalar siyrak (Mongoliya, Namibiya, Kanada). Zichlik = aholi soni : maydon; dunyo o‘rtacha zichligi 1 km² ga taxminan 60 kishi, eng zich qit’a — Osiyo. Eng ko‘p aholili davlatlar: Hindiston (2023-yildan Xitoydan o‘tgan), Xitoy, AQSH, Indoneziya, Pokiston.
«Piramida o‘yini»: o‘quvchilar tug‘ilish va o‘lim koeffitsiyentlari berilgan 4 davlat kartochkalari bo‘yicha tabiiy o‘sishni hisoblab, ularni o‘sish sur’ati bo‘yicha saflaydi.