Dunyoning tabiiy resurslari
Tabiiy resurslar — inson hayoti va xo‘jaligida bevosita foydalaniladigan tabiat ne’matlari. Ular ikki katta guruhga bo‘linadi: tugaydigan (mineral, yer, suv, biologik) va tugamaydigan (Quyosh, shamol, dengiz oqimlari va qalqishlari energiyasi, Yerning ichki issiqligi hamda agroiqlimiy resurslar). Tugaydiganlarning ichida yer, suv va biologik resurslar tiklanadi, foydali qazilmalar esa tiklanmaydi. Kichik hududda bir necha resurs yonma-yon uchrasa, bu resurslarning hududiy birikmasi deyiladi; masalan, temir rudasi bilan ko‘mirning birga uchrashi qora metallurgiya rayonlarini yaratadi. Resurslar Yer yuzida notekis tarqalgan, chunki ular yer po‘stining tuzilishi, iqlim va biologik sharoitga bog‘liq. Ta’minlanganlik resurs zaxirasi bilan uning yillik qazib olinishi o‘rtasidagi nisbat: zaxirani yillik qazib olinishiga bo‘lsak, resurs necha yilga yetishi chiqadi; zaxirani aholi soniga bo‘lsak, jon boshiga to‘g‘ri keladigani chiqadi. Davlatlar resurs bilan ta’minlanishiga ko‘ra uch guruhga: ko‘p turlar bilan yaxshi ta’minlangan (Rossiya, Xitoy, AQSH, Kanada, Braziliya, Avstraliya va b.), ayrim turlar bilan ta’minlangan (Fors qo‘ltig‘i neft-gazga, Finlandiya o‘rmonga boy) va deyarli ta’minlanmagan («mitti» davlatlar) guruhlarga bo‘linadi.
«Resurs kartochkalari»: sinf Quyosh, neft, shamol, o‘rmon, mis rudasi, tuproq kartochkalarini «tugaydigan–tiklanadigan», «tugaydigan–tiklanmaydigan» va «tugamaydigan» ustunlariga ajratadi.