Amerika siyosiy xaritasi va AQSH

Amerika G‘arbiy yarim sharda joylashgan ikki materik — Shimoliy va Janubiy Amerika hamda ularga yaqin orollardan iborat dunyo qismi; umumiy maydoni taxminan 42 mln km². Materiklar tor Panama bo‘yinturug‘i orqali tutashgan, bo‘yinturuqdan esa Panama kanali o‘tkazilgan. Hozirgi siyosiy xaritada 35 ta mustaqil davlat bor. Ular maydoni bo‘yicha juda farq qiladi: Kanada, AQSH, Braziliya va Argentina dunyoning eng yirik o‘n davlati qatoriga kiradi, Karib dengizidagi bir necha orol davlat esa 1 000 km² dan ham kichik. Faqat Boliviya va Paragvay okean-dengizga chiqmaydi. Meksika va Markaziy Amerika davlatlarining ko‘pi ikki okean — Atlantika va Tinch okean qirg‘og‘ida joylashgan, AQSH va Kanada esa uch okeanga (Atlantika, Tinch, Shimoliy Muz) chiqadi. Davlatlarning aksari respublika, taxminan to‘qqiztasi konstitutsion monarxiya (Britaniya hamdo‘stligi qirolliklari: Kanada, Beliz va Karib dengizidagi orol davlatlar); Barbados 2021-yilda respublikaga aylangan. Federativ davlatlar: AQSH, Kanada, Meksika, Braziliya, Argentina, Venesuela va Sent-Kits va Nevis. Amerika ikki siyosiy-geografik mintaqaga bo‘linadi: Shimoliy Amerika (AQSH va Kanada) va Lotin Amerikasi (AQSH janubidagi barcha davlatlar — Meksika, Markaziy va Janubiy Amerika, Karib orollari). «Lotin Amerikasi» nomi u yerda ispan, portugal va fransuz tillarida — lotin tilidan kelib chiqqan tillarda — so‘zlashilgani uchun berilgan. Shimoliy Amerika Kanada va AQSH rivojlangan davlatlar, ikkalasi ham «Katta yettilik» a’zosi; Lotin Amerikasi davlatlarining ko‘pi rivojlanayotgan mamlakatlar, ular orasida Braziliya, Meksika, Argentina kabi yirik iqtisodiyotlar bor. Bu hududni Yevropa davlatlari mustamlaka qilgan; AQSH 1776-yilda, Lotin Amerikasi davlatlarining ko‘pi XIX asr boshlarida mustaqillikka erishgan, Karib orollarining bir qismi esa XX asrda mustaqil bo‘lgan.