Kanada, Braziliya va umumiy takrorlash

Braziliya Janubiy Amerikadagi eng yirik davlat: maydoni taxminan 8,5 mln km² (dunyoda 5-o‘rin), aholisi taxminan 212 mln kishi, poytaxti — Braziliya shahri. Sharqda Atlantika okeani bilan yuviladi va Chili hamda Ekvadordan boshqa barcha Janubiy Amerika davlatlari bilan chegaradosh. Davlat — prezidentlik respublikasi va federatsiya: 26 shtat va Federal okrug. Relyefi asosan pasttekislik va yassi tog‘liklar: shimolda Amazoniya pasttekisligi, janubda Braziliya yassi tog‘ligi. Foydali qazilmalar: temir rudasi (Minas-Jerays, Karajas), boksit, nikel, mis, oltin, neft; shelf neft koni muhim. Iqlimi ekvatorial va subekvatorial: issiq va nam. Dunyodagi eng sersuv daryo — Amazonka, uning havzasidagi nam ekvatorial o‘rmonlar sayyoramizning eng yirik o‘rmon massivlaridan va biologik xilma-xillikning katta ombori; o‘rmonni kesish va yong‘inlar jiddiy ekologik muammo, uni saqlash butun dunyo uchun muhim. Aholisi tez ko‘paymayapti, tabiiy o‘sish yiliga 0,5–0,8 % atrofida; urbanizatsiya 85 % dan yuqori; eng yirik shaharlari — San-Paulu va Rio-de-Janeyro. Braziliyaliklar — turli millatlar qorishuvi: yevropaliklar, afrikaliklar avlodi, mulatlar, tub hindular va boshqalar; davlat tili — portugal tili, ko‘pchilik katoliklar. Janubi-sharqiy qirg‘oq juda zich, Amazoniya o‘rmonlarida esa aholi juda siyrak. Braziliya Lotin Amerikasining eng yirik iqtisodiyoti, dunyoda eng yirik o‘nlikka kiradi. Sanoati: metallurgiya, avtomobilsozlik, samolyotsozlik, kemasozlik, elektronika. Elektr energiyasining katta qismi GESlardan (Itaypu); shakarqamishdan bioyoqilg‘i (etanol) ishlab chiqarishda dunyoda yetakchi o‘rinlarda. Qishloq xo‘jaligi tovar xarakterda: soya, kofe, shakar, makkajo‘xori, apelsin; Braziliya soya, kofe, shakar va mol go‘shti eksportida dunyo yetakchilaridan.