Osiyo mamlakatlari tabiiy resurslari va aholisi
Osiyo mineral resurslarga juda boy: dunyo neft va gaz zaxirasining katta qismi Fors qo‘ltig‘i, Kaspiybo‘yi, Turon tekisligi va Janubi-sharqiy Osiyo sayozliklarida; ko‘mir Xitoy, Hindiston, Indoneziya, Qozog‘istonda; temir, marganes, xrom Xitoy, Hindiston, Qozog‘istonda; Janubi-sharqiy Osiyoda jahonning eng yirik qalayi konlari («qalayi belbog‘i»). Suv va iqlim resurslari notekis: Janubi-sharqiy Osiyo nam, Arabiston va Markaziy Osiyo cho‘llari qurg‘oqchil, shu sababli Osiyo sug‘orma dehqonchilikning beshigi; dunyodagi sug‘oriladigan yerlarning taxminan 70 % i shu qit’ada, Hindiston va Xitoy oldinda. Ekin maydonlari kam, chunki tog‘lar, cho‘llar ko‘p va aholi zich. Osiyo aholisi taxminan 4,8 mlrd; Xitoy va Hindistonning har birida taxminan 1,4 mlrd kishi bor, ular insoniyatning uchdan bir qismidan ko‘prog‘i. Keyingi o‘rinlarda Indoneziya, Pokiston, Bangladesh, Yaponiya, Filippin, Vyetnam, Eron, Turkiya. Tabiiy o‘sish Yaponiya, Koreya, Xitoy, Singapur, Tailandda past, Afg‘oniston, Iroq, Tojikiston, Yamanda yuqori. Urbanizatsiya darajasi qit’ada taxminan 50 % dan yuqori: Singapur, Yaponiya, Koreya Respublikasi, Isroil va Fors qo‘ltig‘i davlatlarida juda yuqori, Afg‘oniston, Nepal, Kambodja, Tojikistonda past. Aholi eng zich: Buyuk Xitoy tekisligi, Hind-Gang tekisligi, Yava oroli, Yaponiya; eng siyrak: Arabiston cho‘llari, Gobi, Tibet, Sibir. Osiyo barcha yirik dinlar — buddizm, xristianlik, islom, induizm, iudaizm, shuningdek konfutsiylik, sintoizm — vatani.
«Aholi zichligi»: guruhlar atlasdan Osiyoning eng zich va eng siyrak joylashgan 3 tadan hududini topib, sabablarini bir jumlada yozadi.