Yevropa mamlakatlarining iqtisodiyoti
Yevropa iqtisodiy va texnologik jihatdan eng rivojlangan mintaqalardan biri: Shimoliy, G‘arbiy va Janubiy Yevropa davlatlari rivojlangan, sobiq sotsialistik davlatlar va sobiq SSSR respublikalari esa o‘tish iqtisodiyotidagi mamlakatlar. Katta yettilikka mintaqadan Germaniya, Buyuk Britaniya, Fransiya va Italiya kiradi. Yevropa Ittifoqi yagona bozor, ko‘pgina a’zolarida umumiy valyuta (yevro) va erkin harakatni joriy etgan yirik integratsion uyushma. U 1950-yillarda oltita davlat (Germaniya, Fransiya, Italiya, Belgiya, Niderlandiya, Lyuksemburg) bilan boshlangan; Buyuk Britaniya 2020-yilda chiqqach 27 a’zodan iborat. Sanoatning yetakchi tarmog‘i mashinasozlik, ayniqsa avtomobil, stanok va aviatsiya (Volkswagen, Mercedes-Benz, Renault, Volvo, Airbus). Ikkinchi o‘rinda kimyo va neft-kimyo, Rotterdam (Niderlandiya) — eng yirik port va neft-kimyo markazi. Yevropa neft va gazning katta qismini import qiladi; 2022-yildan keyin ko‘p davlatlar Rossiya gaziga bog‘liqlikni kamaytirib, suyultirilgan gaz, Norvegiya gazi va quyosh, shamol energiyasiga o‘tdi. Shimoliy va G‘arbiy Yevropada chorvachilik (sut, go‘sht) rivojlangan; Janubiy Yevropa zaytun, uzum, sitrus mevalari bilan ajralib turadi. Yengil sanoat ahamiyati kamayib, janubga va rivojlanayotgan davlatlarga ko‘chmoqda. Turizm — yirik tarmoq: Fransiya dunyoda eng ko‘p sayyoh qabul qiladigan davlat, Ispaniya va Italiya ham oldingi qatorda.
Bir necha davlatga sayohat qilayotgan sayyoh ularning bari umumiy valyutadan foydalansa, pulni almashtirishga hojat qolmaydi. Yevropa Ittifoqida ko‘p davlat shunday umumiy valyutaga ega. Bu savdo va sayohatni osonlashtiradi.
Turizm xodimi mehmonlarga xizmat ko‘rsatadi, eksportchi narxlarni bir valyutada hisoblaydi, bank xodimi valyuta almashtiradi.
Uchta davlatni tanlab sayohat tasavvur qiling: har birida alohida valyuta bo‘lsa, nechta valyuta kerak bo‘lardi va umumiy valyuta bo‘lsa-chi? Bir gap yozing.
| Davlat | Ixtisoslik |
|---|---|
| Germaniya | mashina, stanok |
| Niderlandiya | gul, sut, portlar |
| Fransiya | samolyot, vino |
| Italiya | moda, oziq-ovqat |
| Ispaniya | zaytun moyi, turizm |
«YI a’zolari»: sinf xaritada dastlabki 6 davlatni va keyin qo‘shilgan 5 ta davlatni topib, qo‘shilish tartibini taxmin qiladi (sharqiy kengayish 2004-yil).