Laboratoriya ishi. Shishaning nur sindirish ko‘rsatkichini aniqlash
Maqsad shisha prizmaning nur sindirish ko‘rsatkichini o‘lchashdir. Ingichka nur dastasini prizma yon yog‘iga perpendikulyar yo‘naltiramiz: u birinchi yog‘da sinmaydi va prizma ichida to‘g‘ri yo‘nalishda yurib, ikkinchi yog‘ga prizmaning uchidagi α burchakka teng tushish burchagi bilan keladi. Ikkinchi yog‘dan havoga chiqayotganda nur sinadi va dastlabki yo‘nalishdan γ burchakka og‘adi; shunda sinish burchagi α + γ bo‘ladi. Sinish qonunidan n sin α = sin(α + γ), ya’ni n = sin(α + γ)/sin α. Nurning yo‘lini prizmadan oldin va keyin ikki-ikkitadan ignalar bilan belgilab, γ ni transportir bilan o‘lchaymiz. Tajriba 3 marta takrorlanib, n ning o‘rtacha qiymati olinadi. Ignalar o‘tkir: ularni faqat o‘qituvchi ko‘rsatganidek, kattalar nazorati ostida, yuzdan uzoqda ishlating; elektr lampa tokini o‘zingiz ulamang.
Jadval tuzing: tajriba raqami, α, γ, α + γ, sin α, sin(α + γ), n. Uch o‘lchash natijasidan o‘rtacha n ni toping va 1,5 bilan solishtiring. Xatolik sababini muhokama qiling: ignalarning qiyshiq qo‘yilishi, burchak o‘lchashdagi aniqlik.