Issiqlik mashinalari va tabiatni muhofaza qilish
Issiqlik mashinalari transport, elektr energiyasi ishlab chiqarish va sanoatda juda zarur, lekin yoqilg‘i yonganda atmosferaga karbonat angidrid CO₂, is gazi CO, azot oksidlari va qurum chiqadi. CO₂ issiqxona effektini kuchaytirib, iqlim isishiga hissa qo‘shadi; is gazi zaharli. 1 kg benzin yonganda taxminan 3 kg CO₂ hosil bo‘ladi. Foydali ish koeffitsiyenti 100 % dan kichik bo‘lgani uchun yoqilg‘i energiyasining katta qismi atrofga issiqlik bo‘lib ketadi. Sovitish mashinalarida (muzlatgich) ilgari ishlatilgan ba’zi sovituvchi moddalar (freonlar) atmosferadagi ozon qatlamini yemirgani uchun hozir ular ozonga zarar yetkazmaydigan moddalar bilan almashtirilgan. Zararni kamaytirish: dvigatellar FIKini oshirish, tozalovchi filtrlar va katalizatorlar, jamoat transporti, elektr transporti, quyosh va boshqa qayta tiklanadigan energiyadan foydalanish. Yopiq garajda dvigatelni yoqmang: is gazi o‘ldirishi mumkin.
Uzoq tirbandlikda bir soat davomida bir joyda turib ishlayotgan avtomobil taxminan 0,8 l benzin yoqadi, bu esa ochiq yo‘lda taxminan 10 km yurishga yetadi, lekin mashina joyidan qimirlamaydi.
Ekologlar havo sifatini o‘lchaydi, transport rejalashtiruvchilar tirbandlikni kamaytiradi, mexaniklar toza yonishni ta’minlovchi katalizator va dvigatel sozlamalarini o‘rnatadi.
Uyda yoki maktabda derazadan turib bir daqiqada nechta transport o‘tishini sanang va ularni yengil mashina, avtobus va yuk mashinasiga ajratib yozing.
Mini-loyiha: oilangiz yoki maktabingiz uchun CO₂ ni kamaytiradigan 3 ta oddiy chorani (piyoda yurish, jamoat transporti, xonani isitish yo‘qotishini kamaytirish) yozing va har birining foydasini bir gapda tushuntiring. Hech qanday yoqilg‘i yoki dvigatel bilan ishlamang.