Hujayrani o‘rganish usullari
Yorug‘lik mikroskopi obyektiv va okulyar linzalar tizimidan iborat; umumiy kattalashtirish obyektiv va okulyar kattalashtirishlarining ko‘paytmasiga teng va odatda 2000 martagacha yetadi. Muhimi kattalashtirish emas, ajrata olish — bir-biriga yaqin ikki nuqtani alohida ko‘rsatish qobiliyati; yorug‘lik to‘lqin uzunligi bu chegarani belgilaydi. Elektron mikroskopda tasvir yorug‘lik emas, elektronlar oqimi bilan hosil bo‘ladi va yuz minglab marta kattalashtiradi; u yordamida ribosomalar, endoplazmatik to‘r, mikronaychalar topilgan, zamonaviy usullar esa molekulalarning uch o‘lchamli tasvirini ham beradi. Sitokimyoviy usulda maxsus bo‘yoqlar oqsil, nuklein kislota, yog‘ va uglevodlarning hujayradagi joyi va miqdorini ko‘rsatadi. Sentrifugalashda to‘qima maydalanib, aylantirilganda og‘irligiga ko‘ra yadro, mitoxondriya, ribosomalar alohida ajraladi va ularning xossalari o‘rganiladi. Bugungi tadqiqotlarda floresent mikroskopiya va hujayralarni sun’iy muhitda o‘stirish ham keng qo‘llaniladi.
«Usulni tanla». Kartochkalardagi savollarga mos usulni toping: a) mitoxondriyani yadrodan ajratish, b) hujayrada DNK qayerda joylashganini ko‘rish, c) ribosomaning shaklini ko‘rish, d) tirik amyobani kuzatish.