Omon Matjon she’rlari
«Vatan mehri»da lirik qahramon qushlar bilan parvoz etib, zaminning sehrini his qiladi; har bandda O‘zbekistonning buyuk allomalari (Beruniy, Xorazmiy, Buxoriy, Ulug‘bek va boshqalar) tilga olinadi. Naqarot o‘rnida takrorlanuvchi satrlar O‘zbekistonni navolar va Vatanga fidoyi odamlar yurti deb ataydi. «Avvalgilarg‘a o‘xshamas» – Navoiyning shu radifli g‘azaliga yozilgan taxmis: Matjon Navoiy baytlariga o‘zi yozgan uch qator qo‘shib, besh qatorli bandlar hosil qiladi. U zamon o‘zgarishi, inson qadri, ishq va haqiqat mavzulari haqida o‘ylaydi hamda Navoiy fikriga o‘z davri nuqtai nazaridan javob beradi. «Eng so‘nggi xazina» esa ertakka o‘xshash voqeaband she’r: ikki qo‘shni elat bor – biri katta, yalqov, ikkinchisi kichik, mehnatsevar. Katta elatga dushman bosib kelganda kichigi yordam beradi, so‘ng ikki el do‘st bo‘ladi, ammo vaqt o‘tib kichik elat «og‘a»ning yuki ostida qul ahvoliga tushib qoladi. Donishmand boshliqqa xalqda hali uyg‘onmagan ganj – g‘urur borligini aytib, uni uyg‘otishga chaqiradi. Darslik bu g‘ururni millatning eng so‘nggi va bebaho xazinasi deb tushuntiradi, she’rning tugallanishi esa savol ochiq qoldiradi.
Uch she’rning har biri uchun «mavzu – asosiy fikr – kayfiyat» uchligini jadvalga yozing (she’rdan satr ko‘chirmay). Keyin «Eng so‘nggi xazina»ni 5 gapda so‘zlab bering.