☰ Mundarija · Adabiyot

Ruhiyat tahlili va Abdulla Oripov

Darslar 35–36 · 2 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinfi uchun darslik. Qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashri. «O‘zbekiston» NMIU, Toshkent, 2019
36

Abdulla Oripov

Darslik: 209–210-betlar
MaqsadAbdulla Oripovning hayot yo‘li (1941–2016), asosiy kitoblari va unvonlarini sanalar bilan so‘zlab berish.
Yangi so‘zlar
Abdulla Oripov · Abdulla Oripov«Mitti yulduz» · “Mitti yulduz” (first collection)O‘zbekiston xalq shoiri · People’s Poet of Uzbekistanmadhiya · anthem
Tushuntirish

Abdulla Oripov 1941-yil 21-martda Qashqadaryo viloyati Koson tumanidagi Neko‘z qishlog‘ida tug‘ilgan. Otasi Orifboy Ubaydulla o‘g‘li jamoa xo‘jaligi raisi, onasi Turdixol momo mehnatkash, mehribon ayol bo‘lgan; Abdulla to‘rt o‘g‘ilning kenjasi edi. Bolaligida qo‘y boqqan, suv tashigan, lekin xayolchan va kitobga o‘ch bo‘lgan, maktabga bormay turib so‘zlarni ohangdosh qilib aytishni yoqtirgan. 1958-yilda maktabni oltin medal bilan bitirib, Toshkent davlat universitetining jurnalistika bo‘limiga kirgan va 1963-yilda imtiyozli diplom olgan. Dastlab «Qushcha» she’ri matbuotda chiqdi; birinchi to‘plami «Mitti yulduz» 1965-yilda bosildi. Keyin «Ko‘zlarim yo‘lingda», «Onajon», «Ruhim», «Hakim va ajal», «Haj daftari», «Sohibqiron» kabi kitoblari chiqdi. U Dante «Ilohiy komediya»sini va boshqa shoirlar asarlarini o‘zbekchaga o‘girgan. 1989-yilda «O‘zbekiston xalq shoiri», 1994-yilda Alisher Navoiy nomidagi davlat mukofoti, 1998-yilda «O‘zbekiston Qahramoni» unvoni berilgan. 1996–2009-yillarda Yozuvchilar uyushmasi raisi bo‘lgan; davlat madhiyasi muallifi (matni) sifatida tanilgan. U 2016-yil 5-noyabrda vafot etdi.

Namunalar
Misol: «Mitti yulduz» (1965) – birinchi to‘plam, «Sohibqiron» (1996) – dramatik doston. Yillar farqi (31 yil) shoirning she’riy o‘sishini, kichik lirikadan yirik dramatik asargacha yo‘lini ko‘rsatadi.
Misol: Oripovning tarjimonligi – Dante va boshqa shoirlarni o‘zbek o‘quvchisiga yetkazishi. Bu uning jahon adabiyoti bilan xalqni tanishtirgan xizmatidir.
Sinfda faoliyat

Oripov hayotini 1941, 1958, 1963, 1965, 1989, 1998, 2016 sanalari bo‘yicha vaqt chizig‘iga joylang va har bir sanaga qisqa izoh yozing.

Mashq
1
Oripov qayerda va qachon tug‘ilgan?
2
Birinchi she’rlar to‘plami qanday nomlangan va qachon chiqqan?
3
Oripov qaysi unvonlar bilan taqdirlangan? Ikkitasini ayting.
4
Nima uchun tarjima shoir faoliyatining muhim qismi hisoblanadi?