ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

«Navoiy» romani: ikkinchi parcha va asar haqida

Darslar 31–32 · 2 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinfi uchun darslik. Qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashri. «O‘zbekiston» NMIU, Toshkent, 2019
32

«Navoiy» romani to‘g‘risida

Darslik: 181–182-betlar
Maqsad«Navoiy» romani to‘g‘risidagi darslik fikrlarini o‘z so‘zlari bilan bayon qilish va romanning ahamiyatini izohlash.
Yangi so‘zlar
tarixiy roman · historical novelindividuallashtirilgan nutq · individualised speechobraz · literary figure, imageona tili · mother tongue
Tushuntirish

Darslikka ko‘ra, «Navoiy» buyuk mutafakkir shoir haqida jahon adabiyotida yaratilgan ilk yirik nasriy asar edi. Bundan oldin Oybek Navoiy haqida she’r, doston va ilmiy maqolalar yozgan edi. Romanda shoirning shaxsiyati, ruhiy olami, ijodga va ijodkorlarga munosabati ko‘p qirrali ko‘rsatiladi. Yozuvchi Navoiy yashagan davrni, ijtimoiy-siyosiy sharoitni va u bilan muloqotda bo‘lgan kishilarni puxta o‘rgangan. Asarda har bir obrazning nutqi o‘ziga xos: ijodkorlar, navkarlar, sarkardalar, amaldorlar, dehqonlar va hunarmandlar har biri o‘z tilida gapiradi; bu romanning o‘qishli bo‘lishini ta’minlagan. Darslik Navoiyning adolati, el-yurtga g‘amxo‘rligi, ona tili uchun kurashi, kamtarligi va jasoratini romanning asosiy g‘oyaviy jihatlari sifatida ko‘rsatadi.

≡Individuallashtirilgan nutq
har bir obraz o‘z so‘zlashuvi, o‘z tilida gapiradi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Do‘stingizga kitob tavsiya qilmoqchisiz: nima uchun o‘qish kerakligini ikki sabab bilan aytasiz. Asosli tavsiya do‘stingizni ishontiradi.

Kim ishlatadi

Kutubxonachilar, taqrizchilar va kitob do‘konlari xodimlari kitobning ahamiyatini sabab bilan tushuntiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun o‘qigan yoki ko‘rgan bir narsani ikki sabab bilan boshqaga tavsiya qiling.

Namunalar
Misol: dehqon Isfizor kishisi sifatida sodda, o‘zgacha gapiradi, kotib esa rasmiyroq – nutqdagi farq obrazni individuallashtiradi. Shu bois kitobxon har bir gapiruvchini ovozidan ham ajratadi.
Misol: Navoiyning Yodgor qarorgohiga o‘zi borishi – jasorat, muhr bosish – kamtarlik bilan o‘z qadrini bilish. Darslik bu ikki voqeadan Navoiy xarakterining ikki qirrasini ko‘rsatadi.
Sinfda faoliyat

Romandagi uch voqeani tanlab, har biri Navoiyning qaysi xislatini ko‘rsatishini jadvalga yozing (voqea – xislat – sababi).

Mashq
1
Darslikka ko‘ra, «Navoiy» qanday asar sifatida alohida ahamiyatga ega?
2
Oybek romandan oldin Navoiy haqida yana nimalar yozgan?
3
«Individuallashtirilgan nutq»ni o‘z so‘zlaringiz bilan izohlang va bitta misol keltiring.
4
Nima uchun tarixiy romanda yozuvchining davrni o‘rganishi muhim?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliDo‘kon egasi bilan suhbatHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →