☰ Mundarija · Texnologiya

Ijodiy loyiha: bilaguzuk

Darslar 39–40 · 2 ta dars · O‘. O. Tohirov, I. Karimov, M. M. Maxsimova. Texnologiya. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik. «Ilm Ziyo», Toshkent, 2019
40

Mustaqil ijodiy loyiha: bilaguzuk yasash texnologiyasini loyihalash

Darslik: 139–143-betlar
MaqsadMisol sifatida bilaguzuk yasash loyihasining bosqichlarini, iqtisodiy va ekologik asoslashni hamda sim va munchoq bilan xavfsiz ishlashni bilish.
Yangi so‘zlar
bilaguzuk · braceletmunchoq · beadiqtisodiy asoslash · economic justificationekologik asoslash · environmental justification
Tushuntirish

Bilaguzuk loyihasida tayyorlash bosqichida yasalayotgan taqinchoqqa bo‘lgan talab, o‘xshash buyumlar va dizayn o‘rganiladi. Konstruksiyalashda egiluvchan ingichka sim, turli o‘lchamdagi rang-barang munchoqlar, metall chizg‘ich, qaychi yoki sim kesgich materiallar va asboblar ro‘yxatiga kiritiladi, bilaguzuk eskizi chiziladi. Texnologik xaritaga ko‘ra sim bir xil uzunlikdagi bo‘laklarga kesiladi, uchlari bog‘lanadi, munchoqlar simga o‘tkazilib, bir xil oraliq bilan bog‘lab chiqiladi, keyin rangi boshqa munchoqlar qo‘shiladi va uchlari bezatilib, ortiqcha sim kesib tashlanadi. Iqtisodiy asoslashda mahsulot tannarxi (sim va munchoq narxi) hisoblanib, bozordagi o‘xshash buyum narxi bilan solishtiriladi; ekologik asoslashda zararsiz materiallar tanlangani, ish joyi tozalangani va xona shamollatilgani aytiladi. Reklama qismida mahsulotning afzalliklari yoziladi, so‘ng 3–5 daqiqalik taqdimot o‘tkaziladi. Sim bilan ishlaganda uchlari o‘tkir bo‘lib jarohat yetkazishi mumkin, kesishda uchib ketgan bo‘lak ko‘zga tushmasligi uchun ko‘zoynak taqing; mayda munchoqlar kichik bolalar tomonidan yutib yuborilishi mumkin, shuning uchun bunday taqinchoq 3 yoshgacha bolalarga berilmaydi.

Namunalar
Sim 2 ming, munchoqlar 5 ming so‘m; tannarx 2 + 5 = 7 ming. Do‘konda bunday bilaguzuk 15 ming turadi: tejam 15 − 7 = 8 ming so‘m.
Bilaguzuk uzunligi 18 sm, bitta munchoq 6 mm bo‘lsa, ustma-ust qo‘yilsa taxminan 180 : 6 = 30 ta munchoq sig‘adi (18 sm = 180 mm).
Sinfda faoliyat

Taqdimot mashqi: 3 daqiqalik «Mening bilaguzugim» hikoyasini tayyorlang: nima uchun bu dizayn, qaysi materiallar, tannarx va ekologik jihatlar. Sinfdoshlar 2 ta savol beradi va hakamlar 4 mezon bo‘yicha (g‘oya, hisob, xavfsizlik, nutq) 5 ballik tizimda baholaydi. Sim kesish — ko‘zoynak bilan.

Mashq
1
Bilaguzuk uchun qanday materiallar kerak?
2
Tannarx nima?
3
Sim 3 ming, munchoq 6 ming so‘m, do‘konda 14 ming. Qancha tejam?
4
Nima uchun sim kesishda ko‘zoynak taqiladi?