Hunarmandchilik: kashtachilik, zardo‘zlik va atlas to‘qish
Gazlama bilan bog‘liq hunarlar O‘rta Osiyoda juda qadimiy bo‘lib, ular bilan ko‘proq ayollar shug‘ullangan: kashtachilik, zardo‘zlik, so‘zana va gulko‘rpa tikish, gilam to‘qish shular jumlasidan. Kashta tikuvchi usta kashtado‘z yoki kashtachi deb ataladi. Har bir viloyat kashtasi o‘z choklari va naqshlari bilan tanilgan: masalan, Nurota, Buxoro va Samarqand ustalari ko‘proq yo‘rma chokni, toshkentlik ustalar esa bosma chokni qo‘llagan. Do‘ppi o‘zbek kashtachiligining eng mashhur buyumlaridan: Chust, Shahrisabz, Buxoro, Namangan do‘ppilari ma’lum, ayniqsa qora fonda oq qalampir naqshli chust do‘ppisi keng tanilgan. Zardo‘zlik (forscha zar — «oltin», do‘zi — «tikish») — oltin yoki kumush rangli ip bilan naqsh tikish hunari; Buxoro zardo‘zlari XIX asr oxiri — XX asr boshida ayniqsa shuhrat qozongan. Atlas, beqasam kabi ipak va yarim ipak matolarni Marg‘ilon, Qo‘qon, Namangan to‘quvchilari to‘qigan; Marg‘ilon bugun ham atlas markazi hisoblanadi. Bugun hunarmandlarni «Hunarmand» uyushmasi qo‘llab-quvvatlaydi, usta–shogird an’anasi esa hunarni avloddan avlodga yetkazadi.
Mehmonlarga ekskursiya olib borayotgan gid ipak matoning yaltirashini va qaysi hududda to‘qilganini tushuntirdi. Mehmon tikilgan naqshdagi takrorlanuvchi shakllarni sanab, nega bu yerda qizil, u yerda ko‘k ko‘p ekanini so‘radi.
Gidlar, muzey kuratorlari va to‘qimachilik dizaynerlari matolarning kelib chiqishini va naqsh turlarini bilib, mehmon yoki xaridorga tushuntiradi.
Ko‘zingizga tushgan biror matoni (kiyim, parda yoki dasturxon) so‘zlar bilan tasvirlang: naqsh qanday shakllardan iborat, ular necha marta takrorlanadi, qanday ranglar bor.
Xarita o‘yini: sinf devoriga O‘zbekiston xaritasi osiladi. Har bir guruh kartochkalarni to‘g‘ri shahar yoniga yopishtiradi (Chust — do‘ppi, Marg‘ilon — atlas, Buxoro — zardo‘zlik, Shahrisabz — kashta). Keyin bitta turni tanlab, uning buyumi haqida 3 jumlalik qisqa e’lon yozing.