☰ Mundarija · Texnologiya

Bluzka bichish va tikish

Darslar 26 · 1 ta dars · O‘. O. Tohirov, I. Karimov, M. M. Maxsimova. Texnologiya. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik. «Ilm Ziyo», Toshkent, 2019
26

Amaliy mashg‘ulot: bluzka bichish va tikish texnologiyasi

Darslik: 100–106-betlar
MaqsadBluzka andozasini tayyorlash, gazlamani bichish va tikish bosqichlarini hamda tikuv mashinasi, dazmol va qaychi bilan xavfsiz ishlashni bilish.
Yangi so‘zlar
andoza · patternchok haqi · seam allowancetanda ipi · warp thread (grain)ko‘klash · tacking (basting)
Tushuntirish

Bluzka ayollarning yengil kiyimi bo‘lib, bichimi ko‘ylakning yuqori qismiga o‘xshaydi. Asos chizmasi oq qog‘ozga ko‘chiriladi, so‘ng model chiziqlari bo‘yicha o‘zgartiriladi: bo‘yin o‘yindisi chuqurlashtiriladi, old bo‘lakka burma uchun qo‘shimcha beriladi, yeng «fonarcha» uchun kengaytiriladi. Andozada detal nomi, chok haqlari, gazlama bo‘yi (tanda ipi) yo‘nalishi va kertimlar o‘rni ko‘rsatiladi. Ip gazlama bichishdan oldin iliq suvga botirilib, quritilib, dazmollanadi, chunki yuvilgach kirishishi mumkin. Andozalar tanda ipi yo‘nalishi bo‘yicha joylashtirilib, to‘g‘nag‘ich bilan mahkamlanadi, 1–2 mm li bo‘r chizig‘i bilan chiziladi va o‘tkir qaychi bilan bichiladi: katta bo‘laklar avval, mayda bo‘laklar ularning orasiga joylashtirilsa gazlama tejaladi. Bichiq detallari 6 turdan: old bo‘lak, orqa bo‘lak, yeng, old va orqa bo‘yin adiplari, manjet. Tikishda detallar avval ko‘klanadi, kiydirib ko‘riladi, so‘ng mashinada tikilib, choklar yo‘rmalanadi va dazmollanadi. Tikuv mashinasi va dazmol bilan faqat o‘qituvchi nazoratida ishlanadi: ish oldidan va keyin elektr uziladi, barmoqlar ignadan uzoq tutiladi, qaychi va to‘g‘nag‘ichlar sanab olinadi.

Namunalar
Detalning kengligi 40 sm bo‘lsa va har tomonga 1 sm chok haqi qo‘yilsa, bichiladigan kenglik 40 + 2 × 1 = 42 sm.
Bichiq detallari soni: old bo‘lak 2, orqa 1, yeng 2, old adip 2, orqa adip 1, manjet 2 — jami 2 + 1 + 2 + 2 + 1 + 2 = 10 ta.
Sinfda faoliyat

Qog‘oz modelda andozalarni joylashtirish mashqi: gazlama o‘rniga qog‘oz tasma (110 sm = 11 sm) olib, andozalarni tanda ipi yo‘nalishida joylashtiring va qaysi usulda chiqindi kam bo‘lishini sinab ko‘ring. Haqiqiy tikuv mashinasi va dazmolni o‘qituvchi ko‘rsatadi, o‘quvchi uning nazorati ostida ishlaydi.

Mashq
1
Ip gazlama bichishdan oldin nima uchun iliq suvga solinadi?
2
Bluzka bichig‘ining nechta turdagi detali bor?
3
Detal kengligi 30 sm, har tomonga 1,5 sm chok haqi. Bichish kengligi necha sm?
4
Nima uchun andozalar tanda ipi yo‘nalishiga moslab joylashtiriladi?