☰ Mundarija · Texnologiya

Ijodiy loyiha bosqichlari

Darslar 19 · 1 ta dars · O‘. O. Tohirov, I. Karimov, M. M. Maxsimova. Texnologiya. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik. «Ilm Ziyo», Toshkent, 2019
19

Ijodiy loyiha va ijodiy faoliyat sohasini loyihalash

Darslik: 73–79-betlar
MaqsadIjodiy loyiha tushunchasini, uning 5 bosqichini va har bosqichda bajariladigan ishlarni bilish.
Yangi so‘zlar
ijodiy loyiha · creative projectmarketing · marketingtexnik vazifa · technical tasktannarx · cost price
Tushuntirish

Ijodiy loyiha — fan bo‘yicha mustaqil, natijaga qaratilgan ijodiy ish; undagi muvaffaqiyat ko‘p jihatdan yo‘nalishning to‘g‘ri tanlanishiga va bosqichlarning aniq tashkil qilinishiga bog‘liq. Loyiha besh bosqichda olib boriladi. Tayyorlash bosqichida mavzu tanlanadi va asoslanadi: mahsulotga talab bor-yo‘qligi aniqlanadi (marketing — iste’molchi talabini to‘la qondirishga qaratilgan tadbirlar majmuyi), texnik vazifa shakllantiriladi, o‘xshash obyektlar o‘rganiladi. Konstruksiyalash bosqichida mahsulot dizayni va eskizi ishlab chiqiladi, qog‘oz, karton yoki plastilindan model yasab ko‘riladi, materiallar ro‘yxati va ishchi eskiz tuziladi. Texnologik bosqichda ish ketma-ketligi, texnologik xarita, asbob va moslamalar belgilanadi. Tayyorlash bosqichida ish joyi tashkil etiladi, xaritaga muvofiq ishlanadi va xavfsizlik qoidalariga rioya qilinadi. Yakuniy bosqichda tannarx (xomashyo, mehnat va boshqa xarajatlar) hisoblanadi, ekologik baho beriladi, reklama tayyorlanadi va 3–5 daqiqalik taqdimot o‘tkaziladi.

Namunalar
Gul o‘rnatiladigan idish loyihasi: tayyorlash bosqichida «sinfda gullar ko‘p, idish yetishmaydi» degan talab aniqlanadi; bu mavzuni asoslaydi.
Tannarx: taxta 12 ming, yelim 3 ming, bo‘yoq 5 ming so‘m bo‘lsa, xomashyo xarajati 12 + 3 + 5 = 20 ming so‘m; mehnat va boshqa xarajatlar bo‘lsa, ular ham qo‘shiladi.
Sinfda faoliyat

Guruhlarda «bosqichlar zinapoyasi»: besh karta (tayyorlash, konstruksiyalash, texnologik, tayyorlash/yasash, yakuniy) tartibsiz beriladi, ularni to‘g‘ri ketma-ketlikda terib, har biriga bittadan ish yozing. So‘ng o‘z loyiha mavzungizni (xavfsiz va oddiy buyum) tanlab, talab, material va mavjud o‘xshash buyumlar haqida 3 ta fikr yozing.

Mashq
1
Ijodiy loyiha nechta bosqichdan iborat va ular qaysilar?
2
Marketing nima?
3
Xomashyo 14, 6 va 5 ming so‘m bo‘lsa, jami xomashyo xarajati necha ming so‘m?
4
Nima uchun modelni avval qog‘oz yoki plastilindan yasash foydali?