Izonit va uning turlari
Isonit (darslikda «izonit») — iplar yordamida ma’lum tartibda bajariladigan grafik naqsh; unda qimmatbaho material kerak emas, faqat rangli iplar va mustahkam asos (karton, disk, plastinka) yetarli. Darslikka ko‘ra usul XVII asrda angliyalik to‘quvchilar tomonidan yaratilgan, ular dastlab yog‘och ustiga mixlar qoqib ip tortgan; manbalarda bu tarix turlicha beriladi. Asos teshiladigan joylar oldindan chizilgan nuqtalar bilan belgilanadi, teshish uchun bigiz yoki to‘g‘nag‘ich va asos tagiga qo‘yiladigan ingichka penoplast ishlatiladi; ipning uchlari orqa tomonda skotch yoki yelim bilan mahkamlanadi. Burchak shaklini to‘ldirishda har bir tomon teng qismlarga bo‘linib nuqtalar raqamlanadi, so‘ng bir tomondagi nuqta boshqa tomondagi mos nuqta bilan ip orqali ketma-ket tutashtiriladi. Doira ham teng bo‘laklarga bo‘linib to‘ldiriladi; bundan tashqari to‘rtburchak, oval, spiral va «bantik», «narvon» kabi shakllar bor. Bigiz, to‘g‘nag‘ich va igna o‘tkir: ularni faqat ish uchun ishlating, o‘zingizga yoki boshqalarga qaratmang, tugagach sanab qutiga soling.
Do‘stlariga xatcho‘p sovg‘a qilmoqchi bo‘lgan o‘quvchi qalin qog‘ozga ipni yulduzcha shaklida tortib, to‘g‘ri chiziqlardan egri naqsh hosil qilishni ko‘rdi. Hech qimmat narsa kerak bo‘lmadi, faqat ip va tartib.
To‘qimachilik dizaynerlari, grafik rassomlar va o‘qituvchilar ip va nuqtalar tartibidan chiroyli naqsh hosil qiladi; matematiklar bu usulni egri chiziqlarni ko‘rsatishda ishlatadi.
To‘g‘ri chiziqlardan egri hosil bo‘lgan joyni (to‘qilgan savat, panjara, bezak) ko‘ring va daftarga chizing. Keyin qaysi tartibda chizilganini taxmin qiling.
Qog‘ozda burchak tuzing: har bir tomonni 10 ta teng bo‘lakka bo‘lib raqamlang va qalam bilan tutashtiring (ip o‘rniga). Natijada hosil bo‘lgan egri chiziqli naqshni rangli qalamlar bilan bezang. Haqiqiy bigiz va iplar bilan keyingi dars oldidan o‘qituvchi bilan ishlang.