ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Isonit va uning turlari

Darslar 24 · 1 ta dars · O‘. O. Tohirov, I. Karimov, M. M. Maxsimova. Texnologiya. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik. «Ilm Ziyo», Toshkent, 2019
24

Izonit va uning turlari

Darslik: 92–96-betlar
MaqsadIsonit (iplar grafikasi) tushunchasini, uning materiallarini va burchak, doira hamda boshqa shakllarni to‘ldirish usullarini bilish.
Yangi so‘zlar
isonit · isonit (thread graphics)burchakni to‘ldirish · filling an angleasos · basemulina · embroidery floss
Tushuntirish

Isonit (darslikda «izonit») — iplar yordamida ma’lum tartibda bajariladigan grafik naqsh; unda qimmatbaho material kerak emas, faqat rangli iplar va mustahkam asos (karton, disk, plastinka) yetarli. Darslikka ko‘ra usul XVII asrda angliyalik to‘quvchilar tomonidan yaratilgan, ular dastlab yog‘och ustiga mixlar qoqib ip tortgan; manbalarda bu tarix turlicha beriladi. Asos teshiladigan joylar oldindan chizilgan nuqtalar bilan belgilanadi, teshish uchun bigiz yoki to‘g‘nag‘ich va asos tagiga qo‘yiladigan ingichka penoplast ishlatiladi; ipning uchlari orqa tomonda skotch yoki yelim bilan mahkamlanadi. Burchak shaklini to‘ldirishda har bir tomon teng qismlarga bo‘linib nuqtalar raqamlanadi, so‘ng bir tomondagi nuqta boshqa tomondagi mos nuqta bilan ip orqali ketma-ket tutashtiriladi. Doira ham teng bo‘laklarga bo‘linib to‘ldiriladi; bundan tashqari to‘rtburchak, oval, spiral va «bantik», «narvon» kabi shakllar bor. Bigiz, to‘g‘nag‘ich va igna o‘tkir: ularni faqat ish uchun ishlating, o‘zingizga yoki boshqalarga qaratmang, tugagach sanab qutiga soling.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Do‘stlariga xatcho‘p sovg‘a qilmoqchi bo‘lgan o‘quvchi qalin qog‘ozga ipni yulduzcha shaklida tortib, to‘g‘ri chiziqlardan egri naqsh hosil qilishni ko‘rdi. Hech qimmat narsa kerak bo‘lmadi, faqat ip va tartib.

Kim ishlatadi

To‘qimachilik dizaynerlari, grafik rassomlar va o‘qituvchilar ip va nuqtalar tartibidan chiroyli naqsh hosil qiladi; matematiklar bu usulni egri chiziqlarni ko‘rsatishda ishlatadi.

Bugun sinab ko‘ring

To‘g‘ri chiziqlardan egri hosil bo‘lgan joyni (to‘qilgan savat, panjara, bezak) ko‘ring va daftarga chizing. Keyin qaysi tartibda chizilganini taxmin qiling.

Namunalar
Burchakning har bir tomonida 10 tadan nuqta bo‘lsa, burchak 10 ta ip bilan to‘ldiriladi (har bir nuqta uchun bittadan).
Doira 24 ta teng nuqtaga bo‘linsa, bir nuqtadan keyingi nuqtagacha burchak 360° : 24 = 15° bo‘ladi; shuning uchun naqsh simmetrik chiqadi.
Sinfda faoliyat

Qog‘ozda burchak tuzing: har bir tomonni 10 ta teng bo‘lakka bo‘lib raqamlang va qalam bilan tutashtiring (ip o‘rniga). Natijada hosil bo‘lgan egri chiziqli naqshni rangli qalamlar bilan bezang. Haqiqiy bigiz va iplar bilan keyingi dars oldidan o‘qituvchi bilan ishlang.

Mashq
1
Isonit nima?
2
Isonit uchun asosiy materiallarni sanang.
3
Doira 36 ta teng nuqtaga bo‘linsa, qo‘shni nuqtalar orasida necha gradus bor?
4
Nima uchun asos tagiga penoplast qo‘yiladi va igna-bigiz ehtiyotkorlik bilan ishlatiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKoridor energiya tekshiruvi: 6 ta LED lampaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →