☰ Mundarija · Texnologiya

To‘yimli salatlar

Darslar 31 · 1 ta dars · O‘. O. Tohirov, I. Karimov, M. M. Maxsimova. Texnologiya. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik. «Ilm Ziyo», Toshkent, 2019
31

Amaliy mashg‘ulot: to‘yimli salatlar tayyorlash texnologiyasi

Darslik: 116–118-betlar
MaqsadTo‘yimli sovuq salatlarni tayyorlash tartibini, sabzavotlarni to‘g‘rash shakllarini va oziq-ovqat gigiyenasi hamda xavfsizligi qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
salat · saladmasalliq · ingredientto‘g‘rash · cutting (chopping)ziravor · spice
Tushuntirish

Salat tayyorlash ishi tayyorgarlikdan boshlanadi: qo‘llar sovunlab yuviladi, sochlar yig‘iladi, masalliqlar oqar suvda yuviladi, tozalangan sabzavotlar alohida taxtada to‘g‘raladi. Sabzavotlarni shaklga qarab to‘g‘rash mumkin: somoncha, yarim oy yoki to‘rtburchak shaklda; ko‘katlar mayda to‘g‘raladi. Darslikdagi birinchi salatda karam, pomidor, bodring, bulg‘or qalampiri, rediska va ko‘kat tuz hamda o‘simlik moyi bilan aralashtiriladi; bunday salat vitaminlarga boy. Ikkinchi salat to‘yimliroq: pishirilgan mol go‘shti, qovurilgan baqlajon va piyoz, pomidor, ko‘kat va qaynoq suvda ivitilgan funchoza birga aralashtiriladi. Xom go‘sht uchun alohida taxta va pichoq ishlatiladi, go‘sht to‘liq pishirilishi, aralashtirishdan oldin sovitilishi shart. Pichoq bilan ishlashda taxta sirpanmasligi uchun nam mato qo‘yiladi, qo‘lning ikkinchi barmoqlari «panja» shaklida buklanadi. Qaynoq suv, moy va plita bilan ishlash faqat kattalar yoki o‘qituvchi nazoratida bajariladi. Allergiyasi borlar (masalan, yong‘oq, kunjut, tuxum) uchun tarkib alohida so‘raladi.

Namunalar
4 kishilik salat uchun 300 g karam kerak bo‘lsa, 6 kishilik uchun 300 : 4 × 6 = 450 g karam olinadi.
Xom go‘sht tekkan taxtada keyin salat sabzavotini to‘g‘rash mumkin emas: mikroblar sabzavotga o‘tadi, shuning uchun taxta va pichoq alohida bo‘ladi.
Sinfda faoliyat

Gigiyena estafetasi: guruh a’zolari qo‘l yuvish ketma-ketligini (ho‘llash, sovunlash, 20 soniya ishqalash, chayish, quritish) sinfda ko‘rsatadi. Keyin bitta salat uchun masalliqlar ro‘yxati va miqdorini 4 va 6 kishiga hisoblab chiqing. Haqiqiy taom tayyorlashda kattalar yoki o‘qituvchi bo‘lishi shart.

Mashq
1
Salat tayyorlashni nimadan boshlash kerak?
2
Sabzavotlarni qanday shakllarda to‘g‘rash mumkin?
3
4 kishiga 200 g pomidor kerak. 8 kishiga necha g?
4
Nima uchun xom go‘sht uchun alohida taxta va pichoq ishlatiladi?